Λεπτομέρειες

ngnm

Ιστορία Διεθνούς Αναρχικού Κινήματος

21 Ιουλίου 2026

Tom Goyens*

Στις 16 Ιουλίου) του 1934, το κακοποιημένο σώμα του Γερμανού αναρχικού ποιητή και θεατρικού συγγραφέα Erich Mühsam, θάφτηκε στο νεκροταφείο Waldfriedhof στο Dahlem, κοντά στο Βερολίνο. Παρέστησαν μόνο λίγα μέλη της οικογένειάς του. Οι φίλοι του απουσίαζαν από φόβο μήπως συλληφθούν. Όσοι γνωρίζουν τον Mühsam, ξέρουν ότι δεν πέθανε ειρηνικά, αλλά βασανίστηκε και δολοφονήθηκε από τους Ναζί.

Αυτή δεν είναι μόνο η ιστορία του πώς οι Ναζί δολοφόνησαν τον Erich Mühsam. Είναι επίσης η ιστορία της γυναίκας που αρνήθηκε να τους αφήσει να σβήσουν ό,τι είχαν κάνει. Η Kreszentia (ή Zensl) Mühsam υπέφερε πολλά για να τεκμηριώσει και να αποκαλύψει τις πράξεις των “καφέ πουκάμισων”. Η ιστορία περιέχει σκηνές εξαιρετικής βαρβαρότητας. Χωρίς αυτήν, μεγάλο μέρος αυτής της ιστορίας θα είχε χαθεί. Οι επιστολές που έστελνε και λάμβανε, συμπεριλαμβανομένων εκείνων από τους συγκρατούμενους του Erich, επέτρεψαν μια μερική ανασύσταση των γεγονότων. Ο Ρούντολφ Ρόκερ, στενός φίλος του Erich και της Zensl, συνέθεσε αργότερα αυτή την ιστορία από αυτές τις επιστολές και άλλες μαρτυρίες που διασώθηκαν.

Ήταν ο Ρόκερ που προέτρεψε τον Mühsam να εγκαταλείψει τη χώρα μετά την πυρκαγιά του Ράιχσταγκ στις 27 Φεβρουαρίου 1933. Και οι δύο διαισθάνθηκαν ότι η εμπρηστική επίθεση θα χρησιμοποιούνταν από τους Ναζί για να εδραιώσουν την εξουσία τους και να φιμώσουν τους αντιπάλους τους.

Είχαν δίκιο. Ο εισαγγελέας Hans Mittelbach (1903-86) είχε αναλάβει να εκτελέσει τις συλλήψεις των πολιτικών αντιπάλων του καθεστώτος, χρησιμοποιώντας σχετικές λίστες που είχαν δημιουργηθεί εκ των προτέρων. Mühsam ήξερε ότι τον είχαν βάλει στο στόχαστρο για δύο λόγους: όχι μόνο ήταν Εβραίος αναρχικός, αλλά είχε επίσης (ψευδώς) κατηγορηθεί ότι είχε εμπλακεί σε μια δολοφονία ομήρου το 1919, όπως έχω περιγράψει σε προηγούμενο ενημερωτικό άρθρο. Οι απειλές θανάτου που λάμβανε μέσω ταχυδρομείου και τηλεφώνου ήταν προάγγελος των επερχόμενων γεγονότων.

Έτσι, ο Erich συμφώνησε απρόθυμα να ετοιμάσει τις βαλίτσες του. Αγόρασε ένα εισιτήριο τρένου για την Πράγα, αλλά στη συνέχεια ανέβαλε το ταξίδι του για μία ακόμη μέρα, προκειμένου να συγκεντρώσει κάποια χρήματα για τη Zensl. Ήταν η χειρότερη απόφαση της ζωής του.

Η δοκιμασία του Erich Mühsam ξεκίνησε δύο ώρες πριν την ανατολή του ηλίου στις 28 Φεβρουαρίου 1933, όταν δύο αστυνομικοί της εγκληματολογικής υπηρεσίας εισέβαλαν στο διαμέρισμά του στην οδό Dörchläuchtingstrasse 48 στο Βερολίνο. Λίγες μέρες πριν συμπληρώσει τα 55 του χρόνια. Τον έσυραν έξω από το κρεβάτι και τον μετέφεραν στην άλλη άκρη της πόλης, στη φυλακή Moabit στην οδό Lehrterstrasse. Το εισιτήριο του τρένου βρισκόταν ακόμα στην τσέπη του παλτού του.

Οι Ρόκερ, που ζούσαν στην ίδια γειτονιά του Βερολίνου, κατάφεραν με το ζόρι να διαφύγουν από τη Γερμανία. Τελικά, εγκαταστάθηκαν στις Ηνωμένες Πολιτείες και διατηρούσαν αδιάκοπη αλληλογραφία με τη Zensl. Αυτή κατέγραφε σχεδόν τα πάντα.1

Ενώ οι Ρόκερ διέφυγαν από τη Γερμανία, εκείνη έμεινε πίσω. Κατά τη διάρκεια των επόμενων δεκαέξι μηνών, θα διεξήγαγε μια ολοένα και πιο απελπισμένη εκστρατεία για να σώσει τον σύζυγό της.

Στο Sonnenburg (Ζόνεμπουργκ)

Στο Sonnenburg ξεκίνησε η συστηματική εξόντωση του Erich Mühsam. Βρισκόταν εβδομήντα μίλια ανατολικά του Βερολίνου, και μεταφέρθηκε εκεί στις 6 Απριλίου 1933, πέντε εβδομάδες μετά...

Περισσότερα …