Αφήγηση του Εδουάρδο Γκαλεάνο*
(1885, Πόλη του Μεξικού) «Όλα ανήκουν σε όλους!», λέει ο Teodoro Flores, Ινδιάνος της φυλής των Μιξτέκων, ήρωας τριών πολέμων.
- Επαναλάβετέ το! Και τα παιδιά επαναλαμβάνουν: «Όλα ανήκουν σε όλους».
Ο Teodoro Flores υπερασπίστηκε το Μεξικό ενάντια στους Αμερικανούς, τους συντηρητικούς και τους Γάλλους. Ο πρόεδρος Χουάρες του έδωσε ως βραβείο τρία κτήματα, με εύφορη γη. Αυτός δεν δέχτηκε.
- Η γη, το νερό, τα δάση, τα σπίτια, τα βόδια, οι σοδειές. Ανήκουν σε όλους. Επαναλάβετέ το! Και τα παιδιά επαναλαμβάνουν.
-Πες μας για το πριόνι, του ζητά ο μικρότερος γιος.
Και ο πατέρας διηγείται πώς ζουν στο Teotitlán del Camino (Τεοτιτλάν ντελ Καμίνο). Εκεί εργάζονται όσοι μπορούν και μοιράζεται σε καθέναν ό,τι χρειάζεται. Απαγορεύεται σε οποιονδήποτε να πάρει περισσότερο από ό,τι χρειάζεται. Αυτό αποτελεί σοβαρό αδίκημα. Στα βουνά τα αδικήματα τιμωρούνται με σιωπή, περιφρόνηση ή αποβολή. Ήταν ο πρόεδρος Χουάρες που εισήγαγε τη φυλακή, κάτι που εκεί δεν ήταν γνωστό. Ο Χουάρες έφερε δικαστές και τίτλους ιδιοκτησίας και διέταξε να χωριστεί η κοινόχρηστη γη.
Ο Teodoro Flores ήταν δεκαπέντε ετών όταν έμαθε την ισπανική γλώσσα. Τώρα θέλει τα παιδιά του να γίνουν δικηγόροι, για να υπερασπίζονται τους Ινδιάνους από τα τεχνάσματα των «διδακτόρων». Γι’ αυτό τους έφερε στην πρωτεύουσα, σε αυτό το θορυβώδες χοιροστάσιο, για να ζουν άσχημα στριμωγμένοι ανάμεσα σε κακοποιούς και ζητιάνους...
Από νύχτα σε νύχτα, τα παιδιά τον ακούνε μέχρι να τα πάρει ο ύπνος.
-Γεννιόμαστε όλοι ίσοι, γυμνοί. Είμαστε όλοι αδέλφια. Επαναλάβετέ το!
(1900, Πόλη του Μεξικού)... Γεννιέται μια νέα εφημερίδα. Ονομάζεται «Regeneración». Κληρονομεί τον ενθουσιασμό και τα χρέη της «El Demócrata», που έκλεισε από τη δικτατορία. Οι Jesús, Ricardo και Enrique Flores Magón (Χεσούς, Ρικάρδο και Ενρίκε Φλόρες Μαγόν) την γράφουν, την τυπώνουν και την πουλούν. Τα αδέλφια Flores Magón μεγαλώνουν μέσα από τις δοκιμασίες. Από τότε που πέθανε ο πατέρας τους, εναλλάσσουν τη φυλακή με τις σπουδές στη Νομική, τις περιστασιακές δουλειές, τον μαχητικό δημοσιογραφικό αγώνα και τις διαδηλώσεις στους δρόμους, ρίχνοντας πέτρες ενάντια στις σφαίρες. «Όλα ανήκουν σε όλους», τους είχε πει ο πατέρας τους, ο ιθαγενής Teodoro Flores, εκείνο το κοκαλιάρικο πρόσωπο που υψωνόταν ανάμεσα στα αστέρια, και χίλιες φορές τους είχε πει: «Επαναλάβετέ το!»
(1922, Leavenworth) Επειδή συνέχισε να πιστεύει ότι όλα ανήκουν σε όλους, ο Ricardo, ο πιο ταλαντούχος και επικίνδυνος από τους αδελφούς Flores Magón, απουσίαζε από την επανάσταση που τόσο πολύ βοήθησε να ξεσπάσει. Ενώ η τύχη του Μεξικού διακυβευόταν στα πεδία των μαχών, εκείνος έσπαγε πέτρες, αλυσοδεμένος, σε μια αμερικανική φυλακή. Ένα δικαστήριο των Ηνωμένων Πολιτειών τον είχε καταδικάσει σε είκοσι χρόνια καταναγκαστικής εργασίας επειδή είχε υπογράψει ένα αναρχικό μανιφέστο κατά της ιδιωτικής ιδιοκτησίας. Θα του πρόσφεραν αρκετές φορές χάρη, αν τη ζητούσε. Ποτέ δεν τη ζήτησε.
- Όταν πεθάνω, οι φίλοι μου ίσως χαράξουν στον τάφο μου: «Εδώ κείται ένας ονειροπόλος», και οι εχθροί μου: «Εδώ κείται ένας τρελός». Αλλά κανείς δεν θα τολμήσει να χαράξει αυτή την επιγραφή: «Εδώ κείται ένας δειλός και προδότης των ιδεών του».
Στο κελί του, μακριά από την πατρίδα του, τον στραγγαλίζουν.
«Καρδιακή ανακοπή», αναφέρει η ιατρική έκθεση.
*Αποσπάσματα από το βιβλίο του Εδουάρδο Γκαλεάνο «Memoria Del Fuego» II και III, Ουρουγουάη 1984. Μετάφραση: Ούτε Θεός Ούτε Αφέντης.
Στη φωτογραφία ο Teodoro Flores
