Λεπτομέρειες

ngnm

Αναρχικές Αναλύσεις - Παρεμβάσεις

12 Οκτωβρίου 2026

Με αφορμή την νέα σκευωρία της Marfin, αλλά και γενικότερα την αντιμετώπιση των αναρχικών από το κράτος, όχι σαν πολιτικούς αντίπαλους όπως θα όφειλε. Διότι κανείς δεν διώκεται για τις ιδέες του, «αλλά για τις πράξεις του», δηλαδή σαν απόκληρους παραβάτες του κοινού ποινικού δικαίου οι οποίοι δικαιούνται την σκληρότερη μεταχείριση και τον κοινωνικό κανιβαλισμό. Θέλω να ξεκαθαρίσω ότι ως αναρχικός δεν γράφω «ουδέτερα», άλλωστε ποιος γράφει; Η συγκεκριμένη ανάλυση υπερασπίζεται όχι μόνο τους δεκάδες αναρχικούς-ές που στον αγώνα μας βρεθήκαμε αιχμάλωτοι του κράτους αλλά και αποτελεί φόρο τιμής στους χιλιάδες ανθρώπους που πέρασαν είτε για λίγο είτε για πολύ, με το ένα ή τον άλλο τρόπο από το εγχώριο αναρχικό χώρο, ένα ριζοσπαστικό -για κάθε εποχή- κίνημα που αποτέλεσε και αποτελεί το πολιτικό και αλτρουιστικό βαρόμετρο της Ελληνικής κοινωνίας, διότι θα αποτελούν πάντα μια εν δυνάμει τροφή για κάθε κρατική σκευωρία. Αλλά δεν εξαντλείται μόνο στους εντός μας, αλλά και όσους είναι απέξω. Οι αναρχικοί είναι μια ενεργή δυναμική πολιτική και κοινωνική ομάδα, μπορεί κάποιος να διαφωνεί μαζί μας, αλλά να θυμάστε κανείς δεν παραμένει αμέτοχος, ακόμα και αν νομίζει ότι είναι νομιμόφρων και φιλήσυχος πολίτης. Η αστική δημοκρατία ως εξουσία δεν μπορεί παρά να επιβάλλεται στους πολίτες της ειδικά σε μέρες θεσμικής ανομίας όπως αυτής στις μέρες μας. Παραφράζοντας τον τίτλο μιας ταινίας, οι μέρες της αθωότητας όλων μας δεν είναι απλά μετρημένες. Έχουν εξαντληθεί προ πολλού.

Η κατανόηση ενός αναρχικού ως Homo Sacer αποτελεί μια γόνιμη αφετηρία για την πολιτική θεωρία, επειδή επιτρέπει να εξετάσουμε τη θέση του ανθρώπου που αμφισβητεί ριζικά την κυρίαρχη εξουσία και ακριβώς εξαιτίας αυτής της αμφισβήτησης, κινδυνεύει να αντιμετωπιστεί ως κάποιος που βρίσκεται έξω από τα όρια της κοινωνικά αναγνωρισμένης νομιμότητας. Δεν πρόκειται απλώς για τον επαναστάτη που παραβιάζει έναν νόμο, ούτε για τον πολιτικό αντίπαλο που συγκρούεται με μια κυβέρνηση. Πρόκειται για το υποκείμενο του οποίου η ίδια η άρνηση να αναγνωρίσει την εξουσία ως αυτονόητη πηγή νομιμοποίησης μπορεί να το μετατρέψει, στα μάτια της κυρίαρχης τάξης, σε έναν άνθρωπο του οποίου τα δικαιώματα θεωρούνται αναλώσιμα, η παρουσία ανεπιθύμητη και η πολιτική του υπόσταση διαρκώς αμφισβητήσιμη.

Ο λατινικός όρος Homo Sacer σημαίνει τον «ιερό» ή «αφιερωμένο» άνθρωπο, αλλά η έννοιά του στην αρχαία ρωμαϊκή παράδοση είναι πολύ πιο σύνθετη από τη συνηθισμένη σημασία της ιερότητας. Η σύγχρονη πολιτική φιλοσοφία τον γνωρίζει κυρίως μέσα από το έργο του Ιταλού φιλοσόφου Giorgio Agamben. Στην αγκαμπενική ανάλυση, ο Homo Sacer συμβολίζει μια μορφή ζωής που εκτίθεται στην κυρίαρχη εξουσία χωρίς να απολαμβάνει την πλήρη προστασία που θα έπρεπε να εγγυάται η πολιτική και νομική τάξη. Είναι η ζωή που μπορεί να αποκλειστεί από την κανονική κοινότητα των δικαιωμάτων, ενώ εξακολουθεί να βρίσκεται υπό την εξουσία της: Βλέπε προφυλακίσεις.

Η μεταφορά αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν εφαρμοστεί στους αναρχικούς. Ο αναρχικός δεν αμφισβητεί απλώς μια συγκεκριμένη κυβέρνηση, έναν νόμο ή μια πολιτική απόφαση. Στην κλασική του πολιτική σημασία, αμφισβητεί την αξίωση του κράτους να αποτελεί την αναγκαία και ανώτατη πηγή κοινωνικής οργάνωσης, καθώς και την ιδέα ότι η υπακοή σε μια εξωτερική κυριαρχία αποτελεί...

Περισσότερα …