Λεπτομέρειες

ngnm

Ιστορία Διεθνούς Αναρχικού Κινήματος

13 Αυγούστου 2026

Μια σύντομη ιστορική επισκόπηση της δράσης των Mαύρων αναρχικών στο πρώιμο βραζιλιάνικο εργατικό κίνημα (1906–1930)


Carlos Junior*

Αν και στους Μαύρους ελευθεριακούς αγωνιστές στη Βραζιλία έχουν αφιερωθεί μόλις λίγες σελίδες της ιστοριογραφίας, βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή σημαντικών γεγονότων και κατακτήσεων του βραζιλιάνικου εργατικού κινήματος.
Η χρονολογική αφήγηση θα μπορούσε αναμφίβολα να ξεκινήσει με τον δάσκαλο, φιλόσοφο και δημοσιογράφο Antônio Pedro de Figueiredo (1814–1859). Ο Figueiredo ίδρυσε το περιοδικό O Progresso (1846–1848), στις σελίδες του οποίου δημοσίευαν και άλλοι συγγραφείς που, όπως και ο ίδιος, επηρεάζονταν από τον γαλλικό «ουτοπικό» σοσιαλισμό.

Στο Recife (Ρεσίφε), κατά τη δεκαετία του 1840, υπήρχε μια μικρή κοιν(ότητα Γάλλων μεταναστών, ανάμεσά τους και ο σοσιαλιστής μηχανικός Louis Vauthier Λουί Βοτιέ), ο οποίος έφερε μαζί του έργα σοσιαλιστών συγγραφέων όπως ο Σαιν-Σιμόν, ο Όουεν και ο Φουριέ, καθώς και του ήδη αυτοπροσδιοριζόμενου ως αναρχικού Προυντόν. Το 1849 ο Figueiredo καταδίκασε τη δουλεία και τη μεγάλη γαιοκτησία στην επαρχία του Pernambuco, βασιζόμενος στο γνωστό αξίωμα του Προυντόν: «να καταστραφεί ο δεσποτισμός που ενσαρκώνεται στη μεγάλη έγγεια ιδιοκτησία». Εξαιτίας των σοσιαλιστικών του ιδεών, δεχόταν διαρκώς ρατσιστικές επιθέσεις και προσβολές από τους αντιπάλους του.

Οι πρώτοι Μαύροι αναρχικοί άρχισαν να εμφανίζονται συχνά στις εφημερίδες και τα περιοδικά κατά τις δεκαετίες του 1910 και του 1920. Εκείνη την εποχή, ο ελευθεριακός κομμουνισμός του Κροπότκιν, ο επαναστατικός συνδικαλισμός του Pouget (Πουζέ), η παιδαγωγική του Φερέρ και, σε μικρότερο βαθμό, οι ιδέες του Τολστόι, αποτελούσαν τις κυριότερες επιρροές για τους ελευθεριακούς, τις εργατικές ενώσεις και τα απεργιακά κινήματα. Οι φωτογραφίες από το Πρώτο Βραζιλιάνικο Εργατικό Συνέδριο (1906), που πραγματοποιήθηκε στο Ρίο ντε Τζανέιρο, δείχνουν ότι ένα μεγάλο μέρος των παρόντων συνδικαλιστών αντιπροσώπων ήταν Μαύροι.

Από το 1917 έως το 1920, μεγάλες γενικές απεργίες με έντονη αναρχική επιρροή ξέσπασαν σε ολόκληρη τη Βραζιλία. Οι πρωτεύουσες των Πολιτειών και τα μεγάλα βιομηχανικά κέντρα -Ρίο ντε Τζανέιρο, τΣάο Πάολο, Πόρτο Αλέγκρε, Μπελέμ, Σαλβαδόρ και Ρεσίφε- μετατράπηκαν σε επίκεντρα κινητοποιήσεων που έφεραν χιλιάδες εργάτες στους δρόμους, διεκδικώντας από το οκτάωρο και τις αυξήσεις μισθών μέχρι την κατάργηση της ατομικής ιδιοκτησίας και του κράτους.

Θυμόμαστε πολλούς Μαύρους αναρχικούς που συμμετείχαν σε αυτές τις απεργίες και συνελήφθησαν, βασανίστηκαν ή δολοφονήθηκαν: João da Costa Pimenta, Armando Gomes, Hermogêneo Silva, Custódio Paes, Eustáquio Marinho, Justiniano Silva, Pedro Lessa, Olímpio Santana, João Lopes, Minervino Oliveira, Sinval Borges, Cândido Costa, José Argolo, José Leandro, Sebastião Silva, Tomaz Derliz Borges, Laudelina Silva, Domingos Passos, José da Silva Gama, Abílio José, José Domiense, Luiz França, Djalma και Cristiano Fettermann.

Ο Cândido Costa (Κάντιντο Κόστα) υπήρξε ένας από τους πιο δραστήριους αναρχικούς στο Ρίο ντε Τζανέιρο κατά τη δεκαετία του 1910. Οι αντικληρικαλικές και ελευθεριακές διαλέξεις του προσέλκυαν εκατοντάδες εργάτες. Συμμετείχε επίσης στο Δεύτερο Εργατικό Συνέδριο (1912). Κατά τη διάρκεια μιας ομιλίας του προς εργάτες, ξυλοκοπήθηκε άγρια από την αστυνομία και από άτομα που συμμετείχαν σε μια θρησκευτική λιτανεία η οποία έτυχε να περνά κοντά στον χώρο της συγκέντρωσης.

Ο Μαύρος μαρμαροτεχνίτης Minervino Oliveira (Μινερβίνο Ολιβέιρα), γεννημένος στη Μπαΐα αλλά δραστήριος στο Ρίο ντε Τζανέιρο, υπήρξε ένας από τους...

Περισσότερα …