Λεπτομέρειες

ngnm

Ιστορία Διεθνούς Αναρχικού Κινήματος

04 Ιουλίου 2025

Πρόλογος

Είναι ηλίου φαεινότερο ότι δεν υπάρχει στην ιστορία κανένα πολιτικό κίνημα τόσο διαστρεβλωμένο όσο ο Αναρχισμός. Με την έννοια της Αναρχίας να έχει υποστεί τόση παραπληροφόρηση και κακοποίηση που πολλές φορές η προσπάθεια επεξήγησης να φαντάζει μάταια. Mέσα σε αυτόν τον ιδεολογικό αναλφαβητισμό, αν προστεθεί συνδυαστικά και η φορτισμένη λέξη Κομμουνισμός τα πάντα περιπλέκονται ακόμα περισσότερο. Σε κάποιους φαντάζει οξύμωρο να μιλάμε για αναρχικό κομμουνισμό μιας και αυτός έχει συνδεθεί με τον Μαρξ και την Σοβιετική Ένωση. Κάτι ανάλογο συμβαίνει και με την ιστορία της Α’ Διεθνούς. Όταν γίνεται γνωστό ότι οι αναρχικοί -που τότε λέγονταν αντιεξουσιαστικοί (αντιαυταρχικοί) σοσιαλιστές προσδιορίστηκαν έτσι για να διαφοροποιηθούν από αυτούς που ήθελαν έναν άλλο κρατισμό στο όνομα της εργατικής τάξης που θα οδηγούσε αναπόφευκτα σε έναν νέου τύπου αυταρχισμό, ακόμα και τότε η σύγχυση επιτείνεται. Πόσο μάλλον δε, όταν κάποιος μαθαίνει ότι υπήρχε ο Επιστημονικός Σοσιαλισμός ως έννοια που πρώτος έδωσε ο Προυντόν πριν τον σφετερισθούν οι Μαρξ και Έγκελς ως δικό τους όταν διαφώνησαν με τον δάσκαλο, όπως αποκαλούσε ο Μαρξ τον Προυντόν.

Αρκετοί πλησιάζοντας το αναρχικό κίνημα και εμπλέκονται με τις αναρχοκομμουνιστικές απόψεις νομίζουν ότι εντάσσονται στην αριστερά ή θα βρουν κάτι ανάλογο του κομμουνισμού τ,ης και αυτό έχει ολέθριες συνέπειες. Ο αναρχισμός, αν και σοσιαλιστικός, δεν έχει σχέση με την αριστερά που είναι όπως και η δεξιά, θέση στα κοινοβουλευτικά έδρανα δηλαδή μέρος της εξουσίας από την εποχή της Γαλλικής Επανάστασης, αλλά αντίθετα είναι φύσει και θέσει αντίπαλός της. Κάτι αντίστοιχο ισχύει και με την λέξη Κομμουνισμός. Ως η βασική του συνθήκη «από τον καθένα ανάλογα με τις ικανότητές του, στον καθένα ανάλογα με τις ανάγκες του» που εμφανίστηκε σε διάφορες μορφές στο κίνημα της εργατικής τάξης καθώς ο σοσιαλισμός και στη συνέχεια ο αναρχισμός εξελίχθηκαν μετά τη Γαλλική Επανάσταση, πόσο δε πριν τον οικειοποιηθούν οι μπολσεβίκοι για κατονομάσουν τον καθεστώς τους.

Σύμφωνα δε με τον Μαλατέστα η διαφορά είναι εγγενής και ξεκάθαρη ως προς τα μέσα και τους σκοπούς: «Κι εμείς επιδιώκουμε τον κομμουνισμό ως το πιο τέλειο επίτευγμα της ανθρώπινης αλληλεγγύης, αλλά πρέπει να είναι ο αναρχικός κομμουνισμός, δηλαδή ο ελεύθερα επιθυμητός και αποδεκτός, και το μέσο με το οποίο η ελευθερία του καθενός είναι εγγυημένη και μπορεί να επεκταθεί· για αυτούς τους λόγους υποστηρίζουμε ότι ο κρατικός κομμουνισμός, ο οποίος είναι αυταρχικός και επιβαλλόμενος, είναι η πιο μισητή τυραννία που έχει ποτέ πλήξει, βασανίσει και παραλύσει την ανθρωπότητα». 

Συνεπώς, οι ιδέες του αναρχισμού, του κομμουνισμού και του αναρχικού κομμουνισμού αναδύθηκαν με την ανάπτυξη της εργατικής τάξης. Ανατρέχοντας σε αυτή την ιστορία ο προσεκτικός αναγνώστης θα διαπιστώσει ότι οι έννοιες τόσο του «κομμουνισμού» όσο και του «σοσιαλισμού» έχουν τις ρίζες τους στις πιο ριζοσπαστικές παρυφές των επαναστατών του 1789 και ότι ο κομμουνισμός, τόσο ως ιδέα όσο και ως κίνημα, αναδύθηκε στις εργατικές συνοικίες του Παρισιού τη δεκαετία του 1830. Ακολουθεί μεθύστερα η εμφάνιση της Κομμουνιστικής Ένωσης, στην οποία εντάχθηκαν ο Καρλ Μαρξ και ο Φρίντριχ Ένγκελς. Αξιοσημείωτες παραμένουν οι ιδέες του Ζοζέφ Ντεζάκ ενός πρωτοπόρου του αναρχικού κομμουνισμού στο έργο του για συλλογική ταξική χειραφέτηση που συνδέθηκε...

Περισσότερα …