Daniel al-Rashid*
Η ριζοσπαστική ιστορία είναι γεμάτη με άγνωστους ανθρώπους, ανώνυμες φιγούρες που ωστόσο -με τον δικό τους ταπεινό τρόπο- συνέβαλαν στην ανάπτυξη του σοσιαλισμού και του εργατικού κινήματος γενικότερα. Ορισμένοι ήταν πολύ σημαντικοί, άλλοι λιγότερο. Ένα παράδειγμα ανθρώπου που εμπίπτει στην τελευταία κατηγορία είναι ο William Edwell Harcourt. Σχεδόν τίποτα δεν έχει γραφτεί γι' αυτόν μέχρι σήμερα- το παρόν άρθρο είναι, απ' όσο γνωρίζω, το πρώτο που ασχολείται άμεσα μαζί του. Θα ήταν ουσιαστικά αδιάφορος, αν δεν είχε δύο πολύ ιδιαίτερες τιμές: ήταν ο πρώτος Αυστραλός διεθνιστής σοσιαλιστής και συμμετείχε στο Συνέδριο της Χάγης της Πρώτης Διεθνούς - την ιδρυτική διάσπαση μεταξύ μαρξιστών και αναρχικών.
Τι ήταν η Πρώτη Διεθνής;
Η Διεθνής Ένωση Εργαζομένων (International Workingmen’s Association - IWMA) ιδρύθηκε το 1864 με την προτροπή Γάλλων μουτουελιστών και Βρετανών συνδικαλιστών, οι οποίοι συνειδητοποίησαν την πρακτική σημασία του διεθνούς συντονισμού μεταξύ των εργατών για να αποτραπεί η εισαγωγή απεργοσπαστών από ξένες χώρες κατά τη διάρκεια απεργιών. Η οργάνωση, που ήταν κυρίως αγγλική και γαλλική και είχε έδρα το Λονδίνο, δέχτηκε επίσης ριζοσπάστες Ιταλούς, Πολωνούς και Γερμανούς μετανάστες, όπως ο Καρλ Μαρξ, ο οποίος συμμετείχε στην επιτροπή για τη σύνταξη του Καταστατικού. Μέσα σε λίγα χρόνια, η Διεθνής επεκτάθηκε γρήγορα και συμπεριέλαβε πολύ ενεργά τμήματα στην Ιταλία, την Ισπανία, το Βέλγιο, την Ολλανδία και την Ελβετία, καθώς και μικρότερα τμήματα που εκπροσωπούσαν άλλες χώρες.
Αν και μια πλήρης περιγραφή της Διεθνούς και των εσωτερικών της διαφορών δεν είναι το αντικείμενο αυτού του άρθρου, μια γρήγορη εξήγηση είναι απαραίτητη. Κατά την ίδρυση της Διεθνούς, αποφασίστηκε η δημιουργία ενός Γενικού Συμβουλίου για τη διευκόλυνση των σχέσεων μεταξύ των διαφόρων εργατικών ενώσεων που ανήκαν σε αυτήν. Ο Μαρξ εξελέγη στο όργανο αυτό ως ένας από τους Γερμανούς εκπροσώπους του.
Με την πάροδο του χρόνου, το Συμβούλιο άρχισε να εκπροσωπεί τις απόψεις του Μαρξ, ακόμη και όταν αυτές απέκλιναν από τις ευρύτερες απόψεις των μελών της IWMA. Η τάση του Μαρξ και των συμμάχων του (συμπεριλαμβανομένου του Ένγκελς και των άλλων Γερμανών σοσιαλδημοκρατών) ήταν να συγκεντρώσουν την εξουσία στο Γενικό Συμβούλιο, δήθεν για να κάνουν την οργάνωση πιο αποτελεσματική, δίνοντας στο σώμα της IWMA έναν εγκέφαλο. Ο Μαρξ και οι σύμμαχοί του προσπάθησαν να δώσουν εντολή για μια πολιτική στρατηγική στα τμήματα της IWMA, για να τα ωθήσουν να συμμετάασχουν στις εκλογές- αποφάσισε ότι «η κατάκτηση της πολιτικής εξουσίας» ήταν ένα ουσιαστικό καθήκον των εργατών και των οργανώσεών τους. Πρακτικά μιλώντας, αυτή η κατάκτηση θα έπαιρνε τη μορφή της κατάκτησης της εξουσίας από τους σοσιαλιστές μέσω του κοινοβουλίου.
Στην άλλη πλευρά της μάχης ήταν ο Μπακούνιν και οι ομοσπονδιακοί, σοσιαλεπαναστάτες σύντροφοί του, οι οποίοι είχαν εισέλθει στη Διεθνή μετά τη διάλυση της προηγούμενης διεθνούς συμμαχίας τους και την επανασύστασή τους ως τμήμα της IWMA, με έδρα τη Γενεύη της Ελβετίας. Οι φεντεραλιστές της Διεθνούς θεωρούσαν ότι η συμμετοχή των εργατών στο κοινοβούλιο οδηγούσε αναπόφευκτα στον εκφυλισμό του εργατικού κινήματος- αντίθετα, πίεζαν για αγώνα μέσω της εργατικής δράσης.
Αν και αρχικά -και αφελώς, όπως οι ίδιοι παραδέχτηκαν- ψήφισαν να δοθούν στο Γενικό Συμβούλιο σημαντικές εξουσίες στο πλαίσιο της Διεθνούς, με το Συνέδριο της Χάγης το θεωρούσαν ότι είχε γίνει αυταρχικό- υποστήριζαν ότι οι εξουσίες του θα έπρεπε να μειωθούν σημαντικά και να επιστρέψει «στον κανονικό του ρόλο, που είναι αυτός ενός απλού γραφείου αλληλογραφίας και στατιστικών στοιχείων». Πίστευαν ότι δεν θα έπρεπε να επιβάλλεται ένα πολιτικό πρόγραμμα στην Διεθνή- αντίθετα, τα τοπικά τμήματα θα έπρεπε να έχουν τη δυνατότητα να καθορίζουν τις δικές τους στρατηγικές με βάση τη γνώση της τοπικής τους κατάστασης.
Το χάσμα μεταξύ αυτών των δύο παρατάξεων έγινε έντονο, και από αυτή τη διαμάχη προέκυψαν τα δύο κύρια σκέλη του σοσιαλισμού: Ο μαρξισμός και ο αναρχισμός.
Ποιος ήταν ο William Edwell Harcourt;
Ο William Edwell Harcourt ήταν χρυσωρύχος από τη Βικτώρια, γεννημένος γύρω στο 1841. Ήταν μέλος της Democratic Association of Victoria (DAV - Δημοκρατική Ένωση της Βικτώριας). Φαίνεται ότι ταξίδευε σε όλη τη χώρα για εργασία, εμπλεκόμενος σε διάφορες εργατικές διαμάχες στην πορεία. Ισχυρίστηκε ότι γνώριζε τον Frederick Vern, έναν Ούγγρο βετεράνο των επαναστάσεων του 1848 και εξέχοντα ηγέτη στο στρατόπεδο της Eureka. Ο Harcourt συνδέθηκε μαζί του στο Forbes το 1862 και στη συνέχεια «στο Macquarie» το 1864.
Η Democratic Association of Victoria, η οργάνωση στην οποία ανήκε ο Harcourt, ήταν ένας εργατικός σύνδεσμος προσανατολισμένος κυρίως στην εκπαίδευση και τον συνεταιρισμό. Ήταν συνδρομητής στις εκδόσεις του αγγλικού εργατικού κινήματος, μαθαίνοντας με αυτόν τον τρόπο για τη Διεθνή. Υιοθέτησε το προοίμιο των γενικών κανόνων της Διεθνούς ως ιδρυτικό της έγγραφο και κυκλοφόρησε δύο εφημερίδες, μια εβδομαδιαία με την ονομασία «The International» και μια πιο λεπτομερή με την ονομασία «The Australian Internationalist Monthly».
Η DAV δεν φαίνεται να διήρκεσε πολύ καιρό- τυπώθηκαν μόνο δεκατρείς εκδόσεις της «Διεθνούς» και δύο του μηνιαίου της δελτίου. Παρά ταύτα, κατάφερε να έχει κάποια επίδραση στο τοπικό εργατικό κίνημα, έστω και για σύντομο χρονικό διάστημα: επηρέασε την ανάπτυξη ενός συνδικάτου κατασκευαστών μπότας και χρηματοδότησε έναν συνεταιρισμό γυναικών με βελόνες. Ο πρόεδρος της DAV, John Ross, έδινε συχνά διαλέξεις για την ιδέα του συνεταιρισμού στο Trades Hall και σε άλλους χώρους.
Αν και ήταν κατά κύριο λόγο ασήμαντες, εντούτοις έγιναν δεκτές με απέχθεια από το κατεστημένο της Βικτώριας. Τα μέσα ενημέρωσης της εποχής συνέδεσαν τις διαλέξεις με την Κομμούνα του Παρισιού, παρουσιάζοντας ως τρελούς επαναστάτες και άθεους αυτούς που τις παρακολουθούσαν. Ένας νομοθέτης στο τοπικό κοινοβούλιο επιχειρηματολόγησε υπέρ ενός νομοσχεδίου για την υποχρεωτική κοσμική εκπαίδευση με το σκεπτικό ότι θα αφαιρούσε τον έλεγχο αποό την DAV στην υπεράσπιση της λαϊκής εκπαίδευσης.
Οι περιπέτειες του Harcourt
Το 1872, η DAV έστειλε τον Harcourt στην Ευρώπη για να μάθει περισσότερα για το ευρωπαϊκό εργατικό κίνημα. Τον Ιούνιο, παρακολούθησε μια συνεδρίαση του Γενικού Συμβουλίου της Διεθνούς στο Λονδίνο. Στα πρακτικά της συνεδρίασης σημειώνεται η παρουσία του και γίνεται αναφορά στην έμφαση που έδινε η DAV στην αγροτική μεταρρύθμιση (land reform), υπερασπιζόμενη τη δημόσια ιδιοκτησία της γης ενάντια στο ξεπούλημα. Τον Ιούλιο, συμμετείχε στο πρώτο Συνέδριο του Αγγλικού Ομοσπονδιακού Συμβουλίου στο Νότιγχαμ ως επίσημος εκπρόσωπος. Αν και δεν έχει καταγραφεί ότι είπε κάτι, τα ψηφίσματα του Συνεδρίου του Νότιγχαμ υπέρ της εθνικοποίησης της γης και του τραπεζικού τομέα πιθανότατα τον ικανοποίησαν.
Τον Αύγουστο επέστρεψε στο Λονδίνο και ετοιμαζόταν να αναχωρήσει για το Συνέδριο της Διεθνούς στη Χάγης, το οποίο επρόκειτο να αρχίσει την 1η Σεπτεμβρίου και να λήξει στις 7 του ίδιου μήνα. Οι επιστολές του προς την Αυστραλία έτυχαν καλής υποδοχής από την DAV, η οποία αποφάσισε να ενταχθεί επίσημα στη Διεθνή στις 4 Σεπτεμβρίου. Παρά την καθυστερημένη αυτή απόφαση, ο Harcourt έγινε ωστόσο δεκτός στο Συνέδριο της Χάγης ως αντιπρόσωπος με πλήρες δικαίωμα ψήφου. Αυτή η τεχνικά αντικανονική κατανομή των δικαιωμάτων ψήφου είχε πιθανότατα κανονιστεί γι' αυτόν από τους φίλους του, τους Άγγλους αντιπροσώπους.
Στα περισσότερα βιβλία ιστορίας, το Συνέδριο της Χάγης είναι γνωστό κυρίως ως η βασική αντιπαράθεση μεταξύ αναρχικών και μαρξιστών, με την απόφαση-κλειδί για την αποπομπή των Μπακούνιν και James Guillaume (Τζέιμς Γκιγιόμ) να επιλύεται υπέρ του Μαρξ. Αν και αυτή ήταν σίγουρα η ενέργεια με τις μεγαλύτερες επιπτώσεις, στη Διεθνή θα ξεσπούσαν και άλλες διαμάχες.
Ο συνασπισμός του Μαρξ εναντίον των αναρχικών ήταν πιο εύθραυστος από ό,τι γνώριζαν οι ελευθεριακοί, χάρη στην έλλειψη επικοινωνίας μεταξύ των μελών των διαφόρων Τμημάτων. Την εποχή του Συνεδρίου της Χάγης, οι σύμμαχοι του Μαρξ και του Ένγκελς ενάντια στους ελευθεριακούς -οι Άγγλοι συνδικαλιστές και οι Γάλλοι μπλανκιστές- είχαν ήδη αρχίσει να απογοητεύονται. Αυτές οι εντάσεις θα ξεσπούσαν στη Χάγη, και το αποτέλεσμα του Συνεδρίου δεν έγινε απλώς μια διάσπαση μεταξύ αναρχικών και σοσιαλδημοκρατών, αλλά και μια διάσπαση μεταξύ των μαρξιστών και του μεγαλύτερου μέρους του υπόλοιπου σοσιαλιστικού κινήματος της εποχής.
Αν και δεν υπάρχει καμία καταγραφή ότι ο Harcourt παρενέβη σε αυτές τις διαμάχες, εντούτοις βρισκόταν στο επίκεντρο τους. Αυτό οφειλόταν περισσότερο στις περιστάσεις παρά σε οτιδήποτε άλλο. Όταν έφτασαν στη Χάγη οι ελευθεριακοί αντιπρόσωποι James Guillaume, Adhémar Schwitzguébel και Carlo Cafiero, ανακάλυψαν τυχαία ότι έμεναν στο ίδιο ξενοδοχείο με ορισμένους από τους Άγγλους αντιπροσώπους. Ο Guillaume δίνει μια περιγραφή αυτού του γεγονότος στα απομνημονεύματα και στο αρχειακό έργο του «L'Internationale: documents et souvenirs (1864-1878)»:
"[Όταν φτάσαμε στη Χάγη] διασκορπιστήκαμε για να πάμε να μείνουμε σε διάφορες διευθύνσεις που μας είχαν υποδειχθεί: Ο Schwitzguébel, ο Cafiero και εγώ πήγαμε σε ένα ταπεινό πανδοχείο, σε μια συνοικία όχι μακριά από το βασιλικό παλάτι- και εκπλαγήκαμε ευχάριστα όταν βρήκαμε εκεί, καθισμένους γύρω από το τραπέζι της μικρής τραπεζαρίας και πίνοντας τσάι, τον παλιό μου σύντροφο από το Συνέδριο της Λωζάνης, τον Eccarius, και τέσσερα άλλα μέλη της αγγλικής αντιπροσωπείας, τον John Hales, τον Roach, τον Sexton και τον χαρούμενο Ιρλανδό Mottershead, καθώς και έναν Αυστραλό αντιπρόσωπο με ηρακλειώδη κορμοστασιά και απλούς τρόπους, τον χρυσωρύχο Harcourt".
Αυτή η τυχαία συνάντηση τους επέτρεψε να συζητήσουν ανοιχτά την κατάσταση στη Διεθνή για πρώτη φορά μετά από χρόνια. Ανακάλυψαν ότι οι Άγγλοι αντιπρόσωποι είχαν επιλέξει σκόπιμα το κατάλυμά τους να είναι μακριά από το μέρος όπου έμεναν ο Μαρξ και οι σύμμαχοί του. Έμειναν ακόμη περισσότερο έκπληκτοι όταν άκουσαν ότι τα μέλη του συμβουλίου Roach, Sexton, Mottershead, Hales και Eccarius θα ήταν, κατά τα λόγια του Guillaume, «ανοιχτά σε πόλεμο με εκείνους που αποτελούσαν την πλειοψηφία» - η πλειοψηφία ήταν εκείνοι που είχαν παραταχθεί εναντίον των ελευθεριακών. Οι Άγγλοι ισχυρίστηκαν ότι δεν είχαν καν υπογράψει το κεντρικό αντιελευθεριακό έγγραφο, το κείμενο «Φανταστικές διασπάσεις στη Διεθνή» - τα ονόματά τους είχαν προφανώς προστεθεί χωρίς να γνωρίζουν το περιεχόμενό του.
Στο ίδιο ξενοδοχείο διέμενε και ο Ιρλανδός αντιπρόσωπος McDonnell. Ο McDonnell ήταν στενός σύμμαχος -ή ίσως συκοφάντης- του Μαρξ και του Ένγκελς- ο Ένγκελς μάλιστα πλήρωνε όλα τα έξοδα ταξιδιού του. Οι συναντήσεις μεταξύ των ελευθεριακών και των Άγγλων αντιπροσώπων τον είχαν ανησυχήσει τόσο πολύ που έστειλε μια απελπισμένη ιδιωτική επιστολή στον ευεργέτη του:
"Αγαπητέ Ένγκελς,
Υπάρχει μια συνωμοσία σε εξέλιξη. Ο κ. Guillaume και οι σύντροφοί του βρίσκονται επί ποδός. Έχουν μια συνάντηση ακριβώς την ώρα που γράφω αυτό το κείμενο και τα όμορφα αγγλικά μέλη μας είναι μαζί τους, ο Sexton, ο Roach, ο Mottershead κ.ά. Εξασφαλίζουν τις διευθύνσεις των δυσαρεστημένων και έχουν επιχειρήσει ακόμη και -με ήπιο τρόπο- να με πιάσουν. Φοβάμαι ότι θα μας κάνουν κακό στη Χάγη. Ο κ. Eccarius είναι αρχηγός. Λέει τα πιο ντροπιαστικά πράγματα για τον δρα Μαρξ".
Ο Harcourt έχει καταγραφεί ότι ψήφισε μόνο μία φορά στο Συνέδριο: ψήφισε υπέρ της πρότασης του Ένγκελς να μεταφερθεί η έδρα του Γενικού Συμβουλίου στη Νέα Υόρκη. Σε όλα τα άλλα θέματα, απείχε. Επίσης, έφυγε νωρίς μαζί με αρκετούς άλλους αντιπροσώπους και έτσι δεν μπόρεσε να ψηφίσει για την απόφαση να αποβληθούν ο Μπακούνιν και ο Guillaume. Είναι ενδιαφέρον ότι τόσο ο Guillaume όσο και ο ιστορικός Wolfgang Eckhardt, τον καταγράφουν ως μέλος της μειοψηφίας - των ελευθεριακών και των συμπαθούντων τους, οι οποίοι διαμαρτύρονταν για τον συγκεντρωτισμό της Διεθνούς και τις αποπομπές.
Μόνο μια φορά φαίνεται ότι ο Harcourt παρενέβη στις συζητήσεις του Συνεδρίου. Σε μια σειρά πρακτικών που κάλυπταν μια συζήτηση σχετικά με την εισδοχή των Αμερικανών αντιπροσώπων.
Προβληματική μεταγενέστερη ιστορία
Ο Harcourt επέστρεψε στη Βικτώρια λίγο μετά το Συνέδριο της Χάγης. Η DAV δεν διήρκεσε πολύ και φαίνεται ότι αποσύρθηκε από τον ακτιβισμό γενικά. Φαίνεται ότι εγκαταστάθηκε στο προάστιο Moonee Ponds της Μελβούρνης, κάποια στιγμή γύρω στο 1883, όταν παντρεύτηκε μια γυναίκα ονόματι Eliza Foy. Δεν είναι σαφές τι ακριβώς έκανε αυτή την περίοδο, καθώς εξαφανίζεται από τα ιστορικά αρχεία. Οι μόνες εξαιρέσεις έχουν τη μορφή περιστασιακών επιστολών σε εφημερίδες- η πιο γνωστή από αυτές φαίνεται να είναι μια επιστολή στο The Queenslander, το εβδομαδιαίο λογοτεχνικό ένθετο της Brisbane Courier - τώρα Courier-Mail.
Η επιστολή του Harcourt τυπώθηκε ως άρθρο στην έκδοση της 10ης Δεκεμβρίου 1910, με τίτλο «Lambing Flat: η αληθινή ιστορία των αντικινεζικών ταραχών». Όπως μπορεί κανείς να συμπεράνει από τον τίτλο, δεν είναι ευχάριστο να το διαβάζει κανείς. Γραμμένο ως απάντηση σε μια περιγραφή των ταραχών του Lambing Flat που είχε τυπωθεί σε προηγούμενη έκδοση της εφημερίδας The Queenslander, ο Harcourt δίνει τη δική του περιγραφή των ταραχών ως λαϊκής εξέγερσης που οδήγησε στη δημιουργία του σύγχρονου αυστραλιανού έθνους.
Οι ταραχές στο Lambing Flat ήταν μια σειρά φυλετικών επεισιοδίων που σημειώθηκαν στη Νέα Νότια Ουαλία, κοντά στη σημερινή πόλη Young. Οι λευκοί Αυστραλοί και άλλοι Ευρωπαίοι στα κοιτάσματα χρυσού επιτέθηκαν σε Κινέζους μετανάστες, τους οποίους θεωρούσαν ανταγωνιστές. Ξεκίνησαν το καλοκαίρι του 1860-1861 αλλά συνεχίστηκαν για μήνες, με την πιο σοβαρή εξέγερση να λαμβάνει χώρα στα τέλη Ιουνίου 1861, όταν περίπου δυόμισι χιλιάδες λευκοί ανθρακωρύχοι επιτέθηκαν στους Κινέζους ανθρακωρύχους, με πάνω από δύο εκατοντάδες εξ αυτών να τραυματίζονται σοβαρά.
Ο Harcourt απεικονίζει τις επιθέσεις εναντίον των Κινέζων ως μια εξέγερση από τα κάτω. Για τον Harcourt, οι λευκοί τους μισούν, επειδή είναι -όπως επικριτικά παραθέτει ένα αρχηγό των επαναστατών ονόματι William Spicer- «ακάθαρτοι στις συνήθειές τους, που ήταν αδύνατο για τους λευκούς να ζουν μαζί τους ή κοντά τους, που ήταν κλέφτες και δολοφόνοι, που ήταν κατάφωρα ανήθικοι και μολυσμένοι με λέπρα».
Για τον ίδιο, η κρίσιμη στιγμή είναι όταν οι αποικιακές αρχές επεμβαίνουν για να καταστείλουν τους ταραξίες και να προσφέρουν προστασία στους Κινέζους. Η αντιπαράθεση μεταξύ των εξεγερμένων και των αρχών επαναπροσδιορίζεται ως μια μάχη τύπου Eureka. Ο Harcourt αναφέρει ότι συγκροτείται ένα σώμα εθελοντών, ανακηρύσσεται η δημοκρατία και εγκαθιδρύεται μια προσωρινή κυβέρνηση με επικεφαλής τον Spicer. Ο Frederick Vern -που αναφέρθηκε προηγουμένως- ηγείται μιας «ξένης ταξιαρχίας» ενισχύσεων για να υπερασπιστεί το εκκολαπτόμενο εκ νέου κοινό έναντι των αρχών.
Ο απολογισμός του Harcourt είναι παρόμοιος με τον απολογισμό άλλων Αυστραλών εθνικιστών και ρεπουμπλικάνων από τα τέλη του 19ου και τις αρχές του 20ού αιώνα, οι οποίοι υποστήριζαν την ανεξαρτησία με το σκεπτικό ότι οι απόμακρες βρετανικές αποικιακές αρχές, με έδρα το μακρινό Λονδίνο, δεν ήταν κατάλληλες να τιθασεύσουν τις τοπικές «έγχρωμες φυλές»- αυτό θα έπρεπε να αφεθεί στους Αυστραλούς, οι οποίοι τις γνώριζαν καλύτερα. Μια τέτοια γραμμή ήταν αρκετά εμφανής στο αυστραλιανό εργατικό κίνημα, το οποίο υποστήριζε σθεναρά την πολιτική της «Λευκής Αυστραλίας» για δεκαετίες, αναμειγνύοντας τον λευκό εθνικισμό με ένα είδος ωμού οικονομικού προστατευτισμού.
Για τους σύγχρονους σοσιαλιστές, ο τρόπος αντιμετώπισης των διαχωρισμών της εθνότητας και της εθνοτικής καταγωγής φαίνεται προφανής: η αδελφοποίηση και η κοινή δράση της εργατικής τάξης πέρα από τα σύνορα, ενάντια στον κοινό εχθρό των κυρίαρχων τάξεων. Αυτό ήταν το ιδρυτικό ήθος της Πρώτης Διεθνούς στην Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική, και η κοινή ύπαρξη των Κινέζων και των Ευρωπαίων στα κοιτάσματα χρυσού μας φαίνεται τώρα μια πιθανή ευκαιρία για συνεργασία. Ωστόσο, όταν ήρθε η ώρα να επεκταθεί η αρχή του διεθνισμού σε μη Ευρωπαίους, οι πρώτοι σοσιαλιστές δεν ήταν σε γενικές γραμμές πρόθυμοι.
Ο Harcourt πέθανε τον Νοέμβριο του 1913 σε ένα γηροκομείο στο Clifton Hill της Μελβούρνης. Έχει ξεχαστεί σε μεγάλο βαθμό από το αριστερό κίνημα στην Αυστραλία που ήδη αγνοεί κάπως την ιστορία του- ελπίζω ότι αυτό το άρθρο θα συμβάλει κάπως στην ανάδειξη αυτού του άγνωστου μέχρι τότε χαρακτήρα.
Προτεινόμενες αναγνώσεις:
-Wolfgang Eckhardt’s The First Socialist Schism: Bakunin vs. Marx in the International Working Men’s Association (2016, PM Press)
-René Berthier’s Social-Democracy & Anarchism in the International Workers’ Association, 1864-1877 (2015, Merlin Press).
- Henry Mayer’s Marx, Engels and Australia (1964, F. W. Cheshire).
-Bill Schwarz’ The White Man’s World (2012, Oxford University Press).
*Το κείμενο αυτό δημοσιεύτηκε εδώ: https://www.redblacknotes.com/2020/11/04/the-complicated-history-of-the-first-australian-internationalist/ Μετάφραση: Ούτε Θεός Ούτε Αφέντης.
Στη φωτογραφία: Άδεια εξόρυξης χρυσού που εκδόθηκε στο όνομα του William Edwell Harcourt
