Λεπτομέρειες

...

Ελλαδικά Κοινωνικά Κινήματα

27 Απριλίου 2021

• ιστορία
• Ελλάδα
• γεωγραφία

Ο Ελιζέ Ρεκλύ, ο διάσημος γάλλος γεωγράφος του 19ου αιώνα, στο μνημειώδες δεκαοκτώ τόμων έργο του “Nouvelle Géographie Universelle” (Νέα Παγκόσμια Γεωγραφία) αφιερώνει στη Μικρά Ασία το τέταρτο κεφάλαιο του ένατου τόμου, περισσότερες από 200 σελίδες, στο οποίο μας δίνει μια ιδιαίτερα οξυδερκή και ολοκληρωμένη εικόνα της Μικράς Ασίας εκείνης της εποχής, ως σύνθετης φυσικής και ανθρωπογεωγραφικής ενότητας, αλλά και της δυναμικής της εξέλιξης. Βασίζεται σε στοιχεία και απόψεις από συγγράμματα και σημειώσεις περιηγητών, γεωγράφων και άλλων επιστημόνων, τα οποία συνθέτει με την προσωπική του άποψη, όπως τη διαμόρφωσε με τη βοήθεια και του ταξιδιού που πραγματοποίησε στην περιοχή, ειδικά για αυτόν τον σκοπό, τον Απρίλιο 1883.

Για τη Δυτική Μικρά Ασία κάνει ειδικές αναφορές και παραθέτει τον παρακάτω ολοσέλιδο έγχρωμο χάρτη, χαρτογραφημένο αποκλειστικά για τη «Νέα Παγκόσμια Γεωγραφία», στον οποίο ονοματίζει τη Δυτική Μικρά Ασία «ASIE GRECQUE» (ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΣΙΑ).

Παραθέτουμε σχετικό απόσπασμα:
«La partie occidentale de l’Asie Mineure est un exemple de ce que les divisions conventionnelles ont d’arbitraire : En effet, les îles, les péninsules, les vallées fluviales de l’Anatolie jusqu’aux montagnes et aux plateaux de l’intérieur n’ont nullement le caractère asiatique: elles appartiennent géographiquement aussi bien qu’historiquement à l’Europe. Des deux côtés le climat se ressemble, les rivages ont même aspect et même formation ; des populations de même race se sont établies en face les unes des autres ; un même mouvement historique les a entraînées vers de semblables destinées. Au lieu de séparer l’ Hellade et l’ Anatolie, la mer Egée les a réunies au contraire par des échanges incessants de denrées et de voyageurs ; comme au temps d’ Hérodote , Athènes et Smyrne, qui se regardent par­dessus les flots, sont restées villes grecques, en dépit des conquêtes et des invasions barbares dont les migrations se firent d’ abord d’ orient en occident, pour refluer ensuite d’ occident en orient» (σελ. 463).
«Το δυτικό τμήμα της Μικράς Ασίας, αναφέρει ο Ελιζέ Ρεκλύ στο παραπάνω απόσπασμα, είναι ένα παράδειγμα αυτού που οι συμβατικές διαιρέσεις προκαλούν αυθαίρετα: Στην πραγματικότητα, τα νησιά, οι χερσόνησοι, οι κοιλάδες των ποταμών της Ανατολίας ως τα βουνά και τα υψίπεδα του εσωτερικού, δεν έχουν επ’ ουδενί ασιατικό χαρακτήρα. Ανήκουν τόσο γεωγραφικά όσο και ιστορικά στην Ευρώπη. Και από τις δυο πλευρές το κλίμα είναι παρόμοιο, οι ακτές έχουν τη ίδια όψη και την ίδια διαμόρφωση. Πληθυσμοί της ίδιας φυλής είναι εγκατεστημένοι αντίκρυ ο ένας στον άλλο. Η ίδια ιστορική πορεία τους έχει οδηγήσει σε παρόμοια μοίρα. Αντί να χωρίζει την Ελλάδα και την Ανατολία, το Αιγαίο Πέλαγος τις έχει ενώσει με τις ατέρμονες ανταλλαγές αγαθών και ταξιδιωτών. Όπως κατά την εποχή του Ηροδότου, η Αθήνα και η Σμύρνη, που η μια αντικρίζει την άλλη πάνω από τα κύματα, έχουν παραμείνει πόλεις ελληνικές, σε πείσμα των κατακτήσεων και των βαρβαρικών επιδρομών των οποίων οι κινήσεις ξεχύνονται πρώτα από την ανατολή προς τη δύση για να αποσυρθούν στη συνέχεια από τη δύση προς την ανατολή».

Το παραπάνω απόσπασμα και ο αντίστοιχος χάρτης από τη «Νέα Παγκόσμια Γεωγραφία» είναι χαρακτηριστικά της άποψης του Ελιζέ Ρεκλύ για...

Περισσότερα …