Λεπτομέρειες

ngnm

Ιστορία Κοινωνικών Κινημάτων

18 Μαρτίου 2026

...Το 1871 λοιπόν, το προλεταριάτο του Παρισιού έκανε την πρώτη του μεγάλη έφοδο προς τον ουρανό. Για 72 μέρες άλλαξε τους κοινωνικούς συσχετισμούς και τόλμησε να πάρει την κατάσταση στα χέρια του ενάντια στην αστική τάξη, τον στρατό και το παπαδαριό.

Την εποχή εκείνη η Γαλλία βρισκόταν σε δυσμενή οικονομική κατάσταση, εν μέσω μιας οξείας καπιταλιστικής κρίσης που ξεκίνησε το 1866, ενώ στα 1870 κηρύχθηκε πόλεμος με την Πρωσία, με την οποία εκκρεμούσαν εδαφικές διεκδικήσεις. Η Γαλλία εισέβαλε στην Πρωσία αλλά ηττήθηκε με έμφαση. Ως αποτέλεσμα είχαμε την ολοκληρωτική κατάρρευση του στρατού της Αυτοκρατορίας ενώ οι Πρώσοι, κατά την αντεπίθεση τους, έκαναν ανενόχλητοι περίπατο μέχρι και τα προάστια του Παρισιού.

Η αστική τάξη της Γαλλίας, κατατρομαγμένη, σχημάτισε κυβέρνηση εθνικής ενότητας υπό τον Θιέρσο, έναν έμπειρο φιλελεύθερο αστό πολιτικό, παρέδωσε εδάφη, διέλυσε τον στρατό και ξεκίνησε να επεξεργάζεται και να διαπραγματεύεται τους όρους της ήττας με τους Πρώσους. Όροι που φυσικά θα έπεφταν επάνω στις πλάτες του Γαλλικού Προλεταριάτου. Όμως παρ’ όλη την παράδοση της επίσημης Κυβέρνησης, η οπλισμένη Εθνοφυλακή του Παρισιού, δηλαδή ένα σώμα που αποτελούνταν από όσους άνδρες -των πληβειακών τάξεων κυρίως- μπορούσαν να βαστάνε όπλα, δεν παραδόθηκε, παρά μόνο συνθηκολόγησε με τους Πρώσους, κράτησε τον οπλισμό της και τον έλεγχο του μεγαλύτερου κομματιού της Πόλης.

Θρυαλλίδα των εξελίξεων που οδήγησαν στην Παρισινή Κομμούνα αποτέλεσε η απόπειρα του Θιέρσου να αφοπλίσει ακριβώς αυτό το επικίνδυνο οπλισμένο προλεταριακό σώμα της Εθνοφυλακής, επιχειρώντας να αρπάξει τα κανόνια του Λόφου της Μονμάρτης, στις 18 Μαρτίου, τα οποία είχαν πληρωθεί από τις τσέπες του Παρισινού λαού, στέλνοντας μάλιστα για αυτή την δουλειά και μια στρατιωτική δύναμη. Η απόπειρά του απέτυχε λόγω της γρήγορης κινητοποίησης των γυναικών της πόλης, με εξέχουσα μορφή την Αναρχική Λουίζ Μισέλ. Τα κανόνια της Μονμάρτης ανήκαν στην Εθνοφυλακή, που αρνήθηκε οποιαδήποτε παράδοσή τους.

Εκείνη την ημέρα λοιπόν, με γενικό ξεσηκωμό του Παρισινού Προλεταριάτου ενάντια στην αστική τάξη, την κυβέρνηση των Βερσαλλιών και τα σχέδια ολικής παράδοσης, ξεκίνησε μια εμφύλια ταξική σύγκρουση που σήμανε και την έναρξη της σύντομης περιόδου της κυριαρχίας των πληβειακών στρωμάτων της πόλης και την αυτοδιακυβέρνησή της.

Το παρισινό προλεταριάτο, αφού αρχικά υπερίσχυσε των ταξικών εχθρών του, εκείνη την ιστορική στιγμή δεν έμεινε μόνο σε ένα αμυντικό ή εξεγερσιακό πλάνο, αλλά έβαλε μπρος για την άμεση δημιουργία των θεσμών εκείνων που αντανακλούσαν την δική του αντιεξουσία. Στις 26 Μαρτίου εκλέχθηκε ένα σώμα πολιτικής αυτοδιεύθυνσης που απαρτιζόταν από αιρετούς και άμεσα ανακλητούς αντιπροσώπους. Η σύσταση του αποτελούνταν κυρίως από εργάτες και μικροτεχνήτες, οι περισσότεροι εκ των οποίων εμπνέονταν από τις ευρύτερες σοσιαλιστικές ιδέες της εποχής: Ήταν κατά πλειοψηφία οπαδοί του Μπλανκί και Προυντονικοί, αλλά και κάποιοι Αναρχικοί, όπως οι αδελφοί Ελιζέ και Ελί Ρεκλύ, καθώς επίσης και κάποιοι Μαρξιστές, αν και κατά την προηγούμενη περίοδο, μετά την ανακήρυξη της δημοκρατίας και την ανάληψη της κυβέρνησης από τον Θιέρσο το 1870, οι "συμβουλές" του Μαρξ προς το Γαλλικό Προλεταριάτο (μέσα από την θέση του στο Γενικό Συμβούλιο της Διεθνούς, την οποία ήλεγχε πλέον απόλυτα) ήταν αυτό: να κάτσει στα αυγά του, οι εργάτες "να κάνουν...

Περισσότερα …