Λεπτομέρειες

Αχιλλέας Καλαμαράς

Πολιτισμός - Τέχνη

22 Μάι 2021

• κοινωνικοί αγώνες
• εργατική τάξη
• ποίηση
• κομμουνισμός
• Ιταλία

Οι συγγραφείς χρησιμεύουν για να διηγηθούν εκ των υστέρων
την ιστορία όσων συνέβησαν. Και αυτό είναι ένα εξίσου σημαντικό καθήκον:γιατί με αυτό τον τρόπο γνωρίζουν τα γεγονότα
κι άλλοι άνθρωποι, και η ανάμνησή τους παραμένει ζωντανή

~Νάνι Μπαλεστρίνι

Αχιλλέας Καλαμαράς*

Ο Νάνι Μπαλεστρίνι (Nanni Balestrini) γεννήθηκε στο Μιλάνο το 1935 και άρχισε να γράφει ποίηση στις αρχές της δεκαετίας του ’50, μια εποχή που η Ιταλία άλλαζε κυριολεκτικά πρόσωπο: από μια κατά κύριο λόγο αγροτική χώρα μετατράπηκε από τη μια στιγμή στην άλλη σε βιομηχανική, και οι αγρότες εγκατέλειπαν κατά χιλιάδες τον Νότο για να γίνουν εργάτες στα μεγάλα εργοστάσια του Βορρά. Παράλληλα, τα ίδια χρόνια για πρώτη φορά στην ιστορία της Ιταλίας, η εθνική γλώσσα, χάρη στην τηλεόραση και τη μαζική εκπαίδευση, εκτοπίζει τις πολυάριθμες τοπικές διαλέκτους, και δημιουργεί ένα πραγματικά εθνικό κοινό για τη λογοτεχνία. Ο Μπαλεστρίνι και άλλοι συγγραφείς της γενιάς του ήθελαν να αφηγηθούν αυτήν τη νέα πραγματικότητα, χρησιμοποιώντας νέα εκφραστικά μέσα «κόντρα» στην κυρίαρχη κουλτούρα που προωθούσε κυρίως το Ιταλικό Κομμουνιστικό Κόμμα (ΙΚΚ), κουλτούρα η οποία συνέχιζε να χρησιμοποιεί τα παραδοσιακά εκφραστικά μέσα, δίνοντας έμφαση στο περιεχόμενο το οποίο έπρεπε να μεταδίδει τις «σωστές» ιδέες στον αναγνώστη. Δημοσιεύει τα πρώτα του ώριμα ποιήματα το 1956 στο περιοδικό Mac Espace, και την ίδια χρονιά συμμετέχει μαζί με άλλους λογοτέχνες, κριτικούς και θεωρητικούς της λογοτεχνίας, όπως ο Φάουστο Κούρι, ο Ουμπέρτο Έκο, ο Εντοάρντο Σανγκουινέτι, ο Αλφρέντο Τζουλιάνι και οι Άντζελο και Τζουζέπε Γκουλιέλμι, στην ίδρυση του περιοδικού Il Verri.

Ήδη από αυτά τα πρώτα του έργα ο Μπαλεστρίνι διαμορφώνει την τεχνική που θα χαρακτηρίσει ολόκληρο το συγγραφικό του έργο, και την οποία θα μπορούσαμε να χαρακτηρίσουμε ως τεχνική του «μοντάζ» ή «κολάζ», μια τεχνική που χρησιμοποιήθηκε αρχικά από τις πρωτοπορίες του 20ού αιώνα, όπως το νταντά και ο φουτουρισμός, και χωρίζεται σε τρεις φάσεις: Η πρώτη φάση είναι η επιλογή των «πηγών» που μπορεί να είναι εφημερίδες, περιοδικά, τουριστικοί οδηγοί ή λογοτεχνικά έργα άλλων συγγραφέων· η δεύτερη φάση είναι η απόσπαση του υλικού από το αρχικό του πλαίσιο, δηλαδή η απόσπαση λέξεων ή και ολόκληρων φράσεων τις οποίες ο συγγραφέας επεξεργάζεται ή διορθώνει για να τις χρησιμοποιήσει στην επόμενη φάση· και στη συνέχεια ακολουθεί ο «συνδυασμός», η σύνθεση του υλικού σε ένα νέο οργανικό σύνολο, δηλαδή σε ένα νέο έργο.

Το 1963 συμμετείχε στη δημιουργία του λογοτεχνικού κινήματος Gruppo 63 (Ομάδα 63) στο Παλέρμο. Το 1966 δημοσιεύει το Τριστάνο, το πρώτο του μυθιστόρημα, γραμμένο στο πρότυπο του γαλλικού «νέου μυθιστορήματος». Για τη συγγραφή του μυθιστορήματος χρησιμοποιεί την τεχνική του «μοντάζ» που είχε χρησιμοποιήσει στο παρελθόν στο ποιητικό του έργο. Για το Tristano αντλεί το υλικό του από εγχειρίδια φωτογραφίας, ιστορικά και πολιτικά δοκίμια και «ροζ» μυθιστορήματα. Το μυθιστόρημα χωρίζεται σε δέκα κεφάλαια, το καθένα από τα οποία αποτελείται από δέκα ισομετρικές «στροφές».

Το 1967 κάποια μέλη της Gruppo 63, μεταξύ των οποίων και ο Μπαλεστρίνι, εκδίδουν το περιοδικό Quindici, το οποίο πέρα από αμιγώς λογοτεχνικά κείμενα δημοσιεύει και κείμενα των συντελεστών του πάνω σε πολιτικά και κοινωνικά ζητήματα. Το 1968, μετά το ξέσπασμα του φοιτητικού κινήματος,...

Περισσότερα …