
Η ζωή του Antonio Ortiz είναι απλά ανυπέρβλητη. Πρόκειται για έναν προλετάριο από τη Βαρκελώνη, ο οποίος γεννήθηκε και μεγάλωσε σε μια από εκείνες τις εργατικές συνοικίες που ήταν τα προπύργια του αναρχισμού. Σε ηλικία 11 ετών, αναγκάζεται να εγκαταλείψει το σχολείο επειδή ο πατέρας του έχει ένα εργατικό ατύχημα. Γίνεται μαθητευόμενος ξυλουργός.
Σε ηλικία 14 ετών είναι μέλος της CNT, η οποία μόλις υιοθέτησε τη δομή του Ενιαίου Συνδικάτου (προαπεικόνιση του βιομηχανικού συνδικαλισμού) και στη συνέχεια συνδικαλίζει το 90% των οικοδόμων της πόλης. Ολοκληρώνει τις σπουδές του τη νύχτα, σε ελευθεριακά σχολεία.
Στα 25 του γίνεται επικεφαλής του τρίτου μεγαλύτερου συνδικάτου της πόλης (ενιαίο συνδικάτο ξύλου, με 10.000 μέλη). Ταυτόχρονα, ανήκει (ή συνεργάζεται) στην ομάδα Nosotros, η οποία αναλαμβάνει de facto τη διεύθυνση των “βαριών” επιχειρήσεων της CNT στην Καταλονία (είναι η ομάδα των Durruti, Oliver, Ascaso και άλλων). Από αυτή την ομάδα θα προέλθει ολόκληρη σχεδόν η “στρατιωτική ηγεσία” του καταλανικού αναρχισμού κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου. Την εποχή για την οποία μιλάμε, η ομάδα είναι κυρίως υπεύθυνη για τις επιθέσεις και τη στρατιωτική υπεράσπιση των απεργιών και των συνδικαλιστικών χώρων (και την προετοιμασία των εξεγερμένων). Ο Antonio Ortiz ήταν το νεότερο μέλος των Nosotros.
Με την εξέγερση του 1933, οι αναρχικοί είναι δυσαρεστημένοι και ο Ortiz συλλαμβάνεται (μαζί με τα περισσότερα από τα άλλα μέλη της ομάδας). Βασανίζεται άσχημα αλλά αναρρώνει. Το 1936 τον βρίσκουμε στην ομάδα αυτή που εμψυχώνει όλες τις συγκεντρώσεις της CNT πριν και κατά τη διάρκεια του Λαϊκού Μετώπου. Καλυμμένα είναι επίσης γραμματέας των ομοσπονδιακών επιτροπών άμυνας της Βαρκελώνης. Είναι ο νους αυτός που πρέπει να οργανώσει τα σχέδια της εξέγερσης, τη διάρθρωση των δυνάμεων, τον εξοπλισμό των μαχητών, τη διείσδυση στον στρατό και τη μετατροπή των πολιτικών βιομηχανιών σε στρατιωτικές. Είναι μόλις 30 ετών.
Στην Κοινωνική Επανάσταση βρίσκεται στην πρώτη γραμμή, αναλαμβάνοντας διοικητικά καθήκοντα. Μετά την επανάσταση είναι επικεφαλής μιας από τις φάλαγγες της CNT που στέλνεται στην Αραγονία με αποστολή την απελευθέρωση της Σαραγόσα. Αυτό όμω δεν συμβαίνει. Ωστόσο, προστατεύει την πιο ολοκληρωμένη (και απόλυτη) αναρχική εμπειρία του πολέμου: το Συμβούλιο της Αραγωνίας, το οποίο αποτελείται πλήρως από αναρχικούς.
Αν και ρεαλιστής, αποδέχεται τη στρατιωτικοποίηση των πολιτοφυλακών, παραμένει πιστός στις αρχές του και θέλει πάντα είτε να προχωρήσει παραπέρα προστατεύοντας τις κατακτήσεις της επανάστασης. Ως εκ τούτου, έρχεται τακτικά σε σύγκρουση με τη (νέα) γραφειοκρατία της CNT-FAI. Παραμένει όμως ένας πειθαρχημένος αγωνιστής. Αρνείται αλλά τελικά υπακούει. Τις περισσότερες φορές.
Οι συγκρούσεις εντείνονται, ιδίως αυτές με τους κομμουνιστές. Οίδιος βρίσκεται στο σημείο να αποσυρθεί από τα διοικητικά. Ακολούθως έρχεται μια εντελώς συγκλονιστική ιστορία. Μέλη της Εθνικής Επιτροπής της CNT συλλαμβάνονται στα σύνορα με τη Γαλλία, εν μέσω πολέμου, με κοσμήματα και πολύ χρυσό. Ο στόχος ήταν να αγοράσουν για την οργάνωση ό,τι χρειαζόταν. Αλλά αυτό θεωρείται κάτι άσχημο σε μια εποχή που η CNT έχει χάσει όλα τα υπουργεία της και προσπαθεί απεγνωσμένα να επιστρέψει στο δημοκρατικό στρατόπεδο (διαθέτει 50.000 μαχητές αλλά περισσότερο πολιτική ανάληψη). Τότε η ανώτατη διοίκηση ζητά από τον πρόεδρο του Συμβουλίου της Αραγονίας να το πάρει...

Ο συγγραφέας μιας πρόσφατης διατριβής για τον αναρχικό ατομικισμό, Gaetano Manfredonia, μας δίνει έναν πολύ ωραίο ορισμό του κύριου χαρακτηριστικού αυτής της εποχής:
Η ατομική πρωτοβουλία, η ελεύθερη συμφωνία, ο ελεύθερος κομμουνισμός, η προπαγάνδα με την πράξη, ο αυθορμητισμός της επαναστατικής δράσης, τέτοιες ήταν οι βασικές ιδέες του ιδεολογικού προφίλ του αναρχισμού κατά τη δεκαετία του 1880, και όλες παρέπεμπαν στο αυτόνομο άτομο ως φορέα του κοινωνικού μετασχηματισμού. 1
Μέσα σε ένα τέτοιο πλαίσιο, ποιες και πώς θα μπορούσαν να είναι οι σχέσεις μεταξύ αυτών των "αυτόνομων ατόμων"; Σχεδόν ανύπαρκτες, διότι δεν υπήρχε καμία ομοσπονδία, κανένας σταθερός σύνδεσμος, παρά μόνο...

Βιβλιοπαρουσίαση: Αργύρης Αργυριάδης
Όπως έχω επισημάνει και σε άλλα κείμενα για τον Ισπανικό εμφύλιο, ως συμβάν θα συνεχίζει να μας απασχολεί για δεκαετίες ακόμα. Οι λόγοι είναι πολλοί και διάφοροι που αυτό το σύντομο καλοκαίρι της Αναρχίας παραμένει διαχρονικό έως τις μέρες μας.
Η αφορμή γι’ αυτή την παρουσίαση στάθηκε το αίτημα από ένα σύντροφο για ένα ιστορικό κείμενο που θα έγραφε, να του βρω ένα απόσπασμα για το ξημέρωμα της 19 Ιουλίου στην Βαρκελώνη. Την στιγμή εκείνη που χτυπούν απελευθερωτικά για μια και μόνο στιγμή, οι σειρήνες των εργοστασίων και οι Ισπανοί προλετάριοι ξεκινούν την δική τους έφοδο...
Στο κτήριο της Ελληνικής κοινότητας της Μελβούρνης στις 18/07/2019
Με τον Ελευθεριακό στο Αυτοδιαχειριζόμενο Στέκι Πέρασμα, 22/01/2018

