Ο καπιταλισμός είναι ένα παγκόσμιο σύστημα – δεν υπάρχει σε κλειστή, εθνική κλίμακα, αλλά ως οικονομία ολόκληρου του κόσμου.
Οι αλυσίδες παραγωγής είναι παγκοσμιοποιημένες σε τέτοιο βαθμό που ένα προϊόν τόσο απλό όσο ένα κατεψυγμένο γεύμα μπορεί να διασχίσει πολλά σύνορα πριν πωληθεί. Φασόλια από την Αίγυπτο, μπαχαρικά από την Τουρκία και κρέας από την Αυστραλία μαγειρεύονται σε εργοστάσια στην Αγγλία, συσκευάζονται σε πλαστικό από την Κίνα και πωλούνται σε ένα σούπερ μάρκετ στην Ιρλανδία.
Σε κάθε μία από αυτές τις χώρες, οι εργοδότες και οι κυβερνήσεις εκμεταλλεύονται τους εργαζόμενους για το κέρδος. Σε αυτή τη διαδικασία, ο καπιταλισμός δημιουργεί κρίσεις που δεν μπορούν να επιλυθούν σε καμία χώρα. Γίνονται πόλεμοι για τον έλεγχο των πόρων και των αγορών, τα παγκόσμια χρηματοπιστωτικά ιδρύματα τιμωρούν κάθε κυβέρνηση που ενεργεί ενάντια στα συμφέροντα του κεφαλαίου και η κλιματική αλλαγή συνεχίζει να απειλεί την επιβίωση του ανθρώπινου πολιτισμού.
Δεν είναι υπερβολή να πούμε ότι η επιτυχία οποιασδήποτε επανάστασης εξαρτάται αποκλειστικά από τον διεθνισμό. Δεν μπορούμε να περιμένουμε: ο διεθνισμός πρέπει να οικοδομηθεί τώρα. Όχι μόνο για ηθικούς λόγους, αλλά και επειδή το κοινό μας μέλλον εξαρτάται από αυτό.
Εργάτες του κόσμου...?
Η παρακμή του διεθνισμού στο εργατικό κίνημα έχει καταστροφικές συνέπειες. Σχεδόν σε όλες τις διεθνείς συνδικαλιστικές οργανώσεις δεν υπάρχει καμία συμμετοχή από τα μέλη τους. Τα περισσότερα μέλη των συνδικάτων δεν γνωρίζουν καν την ύπαρξή τους. Αυτοί οι οργανισμοί είναι ενσωματωμένοι στον Διεθνή Οργανισμό Εργασίας (International Labour Organisation) του ΟΗΕ, έναν οργανισμό ταξικής συνεργασίας που εφαρμόζει μια «τριμερή» πολιτική, στην οποία τα συνδικάτα συνεργάζονται με τους εργοδότες και τις κυβερνήσεις.
Σπάνια γίνεται προσπάθεια οργάνωσης πέρα από τα σύνορα. Σήμερα, οι περισσότερες «διεθνείς εκστρατείες» συνίστανται σε συμβολικές «ενέργειες αλληλεγγύης» που έχουν ελάχιστα απτά αποτελέσματα. Η πραγματική διεθνής αλληλεγγύη θα περιελάμβανε ενέργειες όπως η ανάληψη δράσης από τους εργαζόμενους σε ένα τμήμα της παγκόσμιας αλυσίδας παραγωγής για την υποστήριξη των εργαζομένων σε ένα άλλο τμήμα, ή η κοινή πάλη των εργαζομένων σε διαφορετικές χώρες. Τον Σεπτέμβριο, όταν οι Ευρωπαίοι λιμενεργάτες συναντήθηκαν στην Ιταλία για να συζητήσουν ένα συντονισμένο μπλοκάρισμα των ισραηλινών πολεμικών μεταφορών, εφάρμοσαν αυτό το είδος διεθνισμού.
Ο εθνικισμός βλάπτει και τους εργαζόμενους εντός των συνόρων της Αυστραλίας. Επειδή οι κοινωνικές παροχές συνδέονται με το καθεστώς της βίζας ή της ιθαγένειας, οι μετανάστες εργαζόμενοι αποτελούν ένα υπερ-εκμεταλλεύσιμο τμήμα της εργατικής τάξης. Αντί να οργανώνονται μαζί με αυτούς τους εργαζόμενους, πάρα πολλά συνδικάτα παίζουν το παιχνίδι της διαίρεσης που προωθείται από την άρχουσα τάξη. Το Αυστραλιανό Συνδικάτο Εργαζομένων (Australian Workers’ Union - AWU) για παράδειγμα, έχει επανειλημμένα ασκήσει πιέσεις στις κυβερνήσεις να εφαρμόσουν αντιμεταναστευτικές πολιτικές, ισχυριζόμενο ότι αυτό θα «προστατεύσει» τις θέσεις εργασίας και τους μισθούς των μελών του. Αυτό δεν είναι τίποτε άλλο παρά ανοησία και αποδυναμώνει τη δύναμη του εργατικού δυναμικού. Αντίθετα, το Συνδικάτο Λιμενεργατών Αυστραλίας (Maritime Union of Australia - MUA) έχει καταβάλει αποφασιστικές προσπάθειες για να οργανώσει τους μετανάστες εργαζόμενους και, σε ένα πρόσφατο παράδειγμα, ανάγκασε έναν εργοδότη να εγγυηθεί τη χορήγηση βίζας μόνιμης διαμονής στο εργατικό δυναμικό του, το οποίο αποτελείται κυρίως από μετανάστες. Ως αποτέλεσμα, το συνδικάτο τους είναι το πιο ισχυρό και παρέχει σταθερή κάλυψη σε τομείς του εργατικού δυναμικού που δεν εκπροσωπούσε εδώ και χρόνια.
…Ενωθείτε!
Η Αυστραλία δεν είναι ένα αυτόνομο νησί απομονωμένο από τον υπόλοιπο κόσμο. Οι καπιταλιστές είναι οργανωμένοι σε διεθνές επίπεδο, οπότε για να έχουμε οποιαδήποτε ελπίδα να τους νικήσουμε, πρέπει να είμαστε και εμείς.
Για εμάς, αυτό σημαίνει να χτίσουμε στενότερους δεσμούς με τους εργαζόμενους στη Νοτιοανατολική Ασία, τη Μελανησία, την Κίνα και αλλού. Αυτοί οι δεσμοί πρέπει να δημιουργηθούν μεταξύ αδελφών συνδικάτων, καθώς και αναρχικών κομμουνιστικών ομάδων. Όπου δεν υπάρχουν αναρχικές οργανώσεις, πρέπει να βοηθήσουμε τους συντρόφους μας να τις δημιουργήσουν.
Όπου αποτυγχάνουμε να οικοδομήσουμε τον διεθνισμό, η απειλή του πολέμου αυξάνεται. Τους τελευταίους μήνες, η Αυστραλία προχώρησε στην ενσωμάτωση του στρατού της Παπούα Νέα Γουινέα υπό τον έλεγχό της, ως μέρος μιας αντι-κινεζικής συμμαχίας. Ένας πόλεμος μεταξύ Αυστραλίας και Κίνας θα ωφελούσε μόνο τους ηγέτες και των δύο χωρών. Σε έναν τέτοιο πόλεμο, θα καλούσαμε τους Αυστραλούς και Κινέζους εργάτες να ενωθούν στην ταξική πάλη ενάντια και στις δύο κυβερνήσεις.
Αλλά δεδομένης της τρέχουσας κατάστασης, πώς θα το εφαρμόζαμε αυτό στην πράξη; Ποιες οργανώσεις συνδέουν τους Κινέζους εργάτες με τους Αυστραλούς εργάτες; Και αν δεν μπορούμε να ενωθούμε για να σταματήσουμε τον πόλεμο, πώς θα μπορέσουμε να ενωθούμε για να ανατρέψουμε το παγκόσμιο σύστημα του καπιταλισμού;
Παγκόσμια επανάσταση
Η επανάσταση δεν θα συμβεί μονομιάς. Αναπόφευκτα, πρώτα θα ξεσηκωθούν μεμονωμένες πόλεις ή χώρες. Αλλά είτε είμαστε προετοιμασμένοι είτε όχι, η επανάσταση θα είναι διεθνής.
Οι εξεγέρσεις και οι επαναστάσεις είναι μεταδοτικές. Όταν οι εργάτες μιας χώρας εξεγείρονται, οι εργάτες άλλων χωρών τείνουν να ακολουθήσουν το παράδειγμά τους. Ας πάρουμε για παράδειγμα την Αραβική Άνοιξη. Ξεκίνησε με μικρές διαμαρτυρίες στην Τυνησία το 2011, αλλά σύντομα εξελίχθηκε σε μια επανάσταση σε ολόκληρη την περιοχή.
Αλλά αυτοί οι διεθνείς αγώνες δεν μπορούν να παραμείνουν ξεχωριστοί. Αν οι επαναστάτες σε μια χώρα αφεθούν να πολεμήσουν μόνοι τους, η απομόνωση και οι απαιτήσεις της αυτοάμυνας θα τους αναγκάσουν να συμβιβαστούν με την επανάστασή τους. Η εισαγωγή βασικών πόρων θα σήμαινε τη διατήρηση ενός βαθμού ιδιωτικής ιδιοκτησίας και μιας εμπορικής αγοράς.
Όχι μισά μέτρα
Δεν οδηγούν όλες οι συμβιβαστικές λύσεις σε ήττα. Αλλά αυτές μπορούν να είναι μόνο προσωρινές. Το να σταματήσουμε στη μέση του δρόμου ή να πιστεύουμε ότι μπορούμε να οικοδομήσουμε τον σοσιαλισμό σε μία μόνο χώρα θα ήταν αυτοκτονικό. Όλα πρέπει να υποταχθούν στην ανάγκη να εξαπλωθεί η επανάσταση.
Ο έλεγχος της παραγωγής από τους εργάτες βρίσκεται στον πυρήνα του σοσιαλισμού, αλλά η κυριολεκτική κατάληψη των χώρων εργασίας μας είναι μόνο το μισό της δουλειάς. Ο καπιταλισμός δεν μας κυβερνά μόνο μέσω των αφεντικών μας, αλλά και μέσω της παγκόσμιας αγοράς. Για να ελέγξουμε ουσιαστικά την εργασία μας, πρέπει να απαλλαγούμε από την οικονομία της αγοράς που βασίζεται στο χρήμα. Αλλά αυτό μπορεί να γίνει μόνο σε διεθνές επίπεδο, με την πλήρη εξάλειψη του καπιταλισμού.
Έχουμε πολλά να κάνουμε. Οι απειλές ενός παγκόσμιου πολέμου και μιας μη αναστρέψιμης κλιματικής καταστροφής απαιτούν επείγουσα δράση. Αλλά το πρώτο βήμα είναι να αναγνωρίσουμε όσο το δυνατόν πιο ξεκάθαρα ότι ο διεθνισμός δεν είναι απλώς μια ωραία λέξη, αλλά ένα θεμελιώδες καθήκον.
*Το κείμενο δημοσιεύτηκε στο 4ο τεύχος του “Picket Line”, εκφραστικού μέσου της Anarchist Communist Federation (ACF) στην Αυστραλία. Σχετικός σύνδεσμος: https://ancomfed.org/2025/11/why-anarchists-are-internationalists/ Μετάφραση: Ούτε Θεός Ούτε Αφέντης.
