Από τον Morgan P.*
Σε αυτό το άρθρο, που συντάχθηκε σε συνεννόηση με τους Σουδανούς συντρόφους μας, παρέχουμε μια γραπτή περιγραφή του πώς δημιουργήθηκε η οργάνωση που είναι σήμερα γνωστή ως Anarchist Group in Sudan (AGS).
Το 2024, η Επιτροπή Διεθνών Σχέσεων της Black Rose/Rosa Negra άρχισε να συνεργάζεται στενά με αναρχικούς επαναστάτες στο Σουδάν. Αυτή η σχέση περιελάμβανε την ανταλλαγή ιδεών, πρακτικών συμβουλών και υποστήριξης. Νωρίτερα το 2025, η Black Rose/Rosa Negra οργάνωσε μια εκστρατεία για τη συγκέντρωση 20.000 δολαρίων ΗΠΑ για λογαριασμό των Σουδανών συντρόφων μας, τα οποία από τότε έχουν χρησιμοποιήσει για την αγορά ενός τυπογραφικού πιεστηρίου.
Η Σουδανική Επανάσταση ήταν μία από τις μεγαλύτερες επαναστατικές εξεγέρσεις του 21ου αιώνα. Όπως και πολλές άλλες μεγάλες επαναστάσεις, έχει —τουλάχιστον προς το παρόν— κατασταλεί με αίμα και δικτατορία. Αλλά, όπως και όλες οι μεγάλες επαναστάσεις, ήταν ένα χωνευτήρι που σφυρηλάτησε σημαντικές νέες πολιτικές ιδεολογίες και τάσεις.
Αν και ο αναρχισμός δεν είναι κάτι καινούργιο στην Αφρική, όπως και σε πολλά άλλα μέρη του κόσμου, πρόσφατα έχει δυσκολευτεί να ξεπεράσει το στάδιο της διανοητικής παράδοσης ή του τρόπου ζωής και να εξελιχθεί σε ένα ζωντανό κίνημα με ουσιαστικές στρατηγικές προτάσεις. Αφοσιωμένοι πλήρως στα κοινωνικά κινήματα που οδήγησαν στην Σουδανική Επανάσταση και ταυτόχρονα αναπτύσσοντας τη δική τους επίσημη πολιτική οργάνωση, οι αναρχικοί στο Σουδάν κατάφεραν να αναπτύξουν μια επαναστατική πρακτική που έχει πραγματική σημασία για την ταξική πάλη στη χώρα τους. Παρά το γεγονός ότι οι συνθήκες τους είναι πολύ διαφορετικές από τις δικές μας εδώ στις ΗΠΑ, μπορούμε ακόμα να αντλήσουμε πολύτιμα διδάγματα από τις εμπειρίες τους, τόσο στη διαδικασία της επαναστατικής πάλης, όσο και στην τρέχουσα κατάσταση επιβίωσης υπό συνθήκες εμφυλίου πολέμου και έντονης καταστολής.
Πριν από το ξέσπασμα των μαζικών διαδηλώσεων τον Δεκέμβριο του 2018, το Σουδάν βίωνε ήδη μια σιγοβράζουσα αντίθεση στη δικτατορία του Omar al-Bashir και στις συντριπτικές οικονομικές συνθήκες που αντιμετώπιζε ο λαός υπό την ηγεσία του. Και αυτή η ατμόσφαιρα διαδοχικών εκρήξεων διαδηλώσεων φοιτητών και εργατών ενθάρρυνε τους νέους φοιτητές ακτιβιστές να μελετήσουν και να αναζητήσουν ιδεολογίες που θα τους βοηθούσαν να ξεπεράσουν τα πολλά εμπόδια που αντιμετώπιζαν. Ήταν αυτή η περίοδος που μερικά από τα ιδρυτικά μέλη της Αναρχικής Ομάδας του Σουδάν (AGS) ανακάλυψαν για πρώτη φορά τον αναρχισμό και ίδρυσαν την οργάνωση ως μια μικρή ομάδα πέντε συντρόφων τον Απρίλιο του 2017.
Η AGS ήταν αρχικά μια μικρή φοιτητική οργάνωση και ξεκίνησε εστιάζοντας τις προσπάθειές της στην ίδρυση ενός ιδρύματος στα πανεπιστήμια του Σουδάν. Οργανώθηκε κρυφά και επικεντρώθηκε στα μικρότερα, πιο περιφερειακά πανεπιστήμια, όπου η επιτήρηση από το κράτος δεν ήταν τόσο έντονη. Στο πλαίσιο της σουδανικής αντιπολίτευσης, η μυστικότητα ήταν κοινή πρακτική. Η ίδια η AGS απέφευγε στρατηγικά την άμεση αντιπαράθεση με την εξουσία, με τα μέλη της να προσπαθούν να ενταχθούν σε χώρους ευρείας λαϊκής πάλης, ιδίως σε φοιτητικές ενώσεις. Η εμβέλεια της ομάδας αυξήθηκε καθώς ήρθε σε επαφή με περισσότερους νέους ακτιβιστές που αναζητούσαν εναλλακτικές λύσεις στις αποτυχημένες και παρωχημένες πολιτικές ιδεολογίες του παρελθόντος.
Καθώς η οργάνωση μεγάλωνε, προσέλκυσε επαγγελματίες όπως δικηγόρους και μηχανικούς — οι οποίοι, μέσω της Ένωσης Επαγγελματιών του Σουδάν, αποτελούσαν μια εξέχουσα οργάνωση που εκπροσωπούσε μια συγκεκριμένη κοινωνική τάξη που οδηγούσε την Επανάσταση. Η AGS άρχισε να δίνει μεγαλύτερη έμφαση στην πρoσέλκυση νέων μελών, εξαπλώθηκε σε πολλά πανεπιστήμια και απέκτησε επιρροή στο πλαίσιο της συμμαχίας των φοιτητικών ενώσεων Καθώς μεγάλωναν, χρησιμοποίησαν το όνομα «Αναρχική Ομοσπονδία του Σουδάν», με το οποίο εμφανίζονται πολλές από τις δηλώσεις τους στο διαδίκτυο, αλλά κατέληξαν να χρησιμοποιούν τον όρο «ομάδα» αντί για «ομοσπονδία», καθώς λειτουργούσαν ως μια ενιαία οργάνωση.
Η ίδρυση και η αρχική ανάπτυξη της AGS συνέπεσε χρονικά με την έκρηξη της Σουδανικής Επανάστασης τον Δεκέμβριο του 2018. Η Επανάσταση ηγήθηκε από κοινωνικά κινήματα της βάσης, όπως συνδικάτα εργαζομένων, φοιτητικές ενώσεις, γυναικείες οργανώσεις και επιτροπές αντίστασης με βάση τις γειτονιές.
Οι επιτροπές αντίστασης είναι ιδιαίτερα αξιοσημείωτες. Παρόμοιες με τις τοπικές επιτροπές συντονισμού της Συριακής Επανάστασης του 2011, οι σουδανικές επιτροπές αντίστασης είναι ουσιαστικά μικρές ομάδες γειτόνων που αυτοοργανώθηκαν για να συμμετάσχουν στις διαμαρτυρίες και στην επαναστατική διαδικασία. Δικτυώνοντας εκατοντάδες τοπικές επιτροπές, σχημάτισαν τον ιστό του κινήματος για την ανατροπή του al-Bashir. Τις θεωρούμε ένα κλασικό παράδειγμα λαϊκής εξουσίας στην πράξη, καθώς οι γείτονες αντιμετωπίζουν την κρατική εξουσία και ταυτόχρονα αρχίζουν να αναλαμβάνουν τον έλεγχο της γειτονιάς τους και να δημιουργούν οργανωτικές δομές αυτοδιαχείρισης που θα μπορούσαν να αντικαταστήσουν το κράτος.
Η AGS εργάστηκε ενεργά στις επιτροπές αντίστασης και τις φοιτητικές οργανώσεις κατά τους πρώτους μήνες της Επανάστασης, παραμένοντας παράλληλα στην παρανομία. Οι αγωνιστές κατάφεραν να προωθήσουν τις αναρχικές θέσεις και να επηρεάσουν την κατεύθυνση των ομάδων χωρίς να ανακηρυχθούν δημοσίως ως αναρχικοί. Μέσω της συμμετοχής σε αυτή τη μαζική έξαρση της αυτοοργάνωσης σε συνδυασμό με τις μαζικές συγκρούσεις στους δρόμους, ο αναρχισμός μετατράπηκε από ιδέα σε ζωντανή στρατηγική πρακτική. Θεώρησαν τον αναρχισμό ως έναν πρακτικό τρόπο να εμπλακούν στον κοινωνικό αγώνα, αμφισβητώντας όλες τις αυταρχικές δυνάμεις που καταπιέζουν τον σουδανικό λαό, είτε αυτές είναι φυλετικές, πολιτισμικές, στρατιωτικές, θρησκευτικές — έναν ολοκληρωτικό αγώνα ενάντια σε όλα αυτά και για την ελευθερία και τα ατομικά δικαιώματα.
Οι στρατηγικές που προτείνουν οι αναρχικοί στο Σουδάν είναι πρωτοφανείς στην αντιμετώπιση της πολύπλοκης κοινωνικής κρίσης. Η αρχή της απόρριψης ακόμη και των μικρών, λαϊκών αρχών –όπως η φυλετική κυριαρχία και ο ρατσισμός με βάση την εθνικότητα– αποτελεί τον πυρήνα της αποδόμησης των δομών εξουσίας στην σουδανική κοινωνία. Αυτό έχει ψυχολογικές επιπτώσεις στο άτομο και κοινωνικές συνέπειες που μπορεί να το φέρουν σε άμεση σύγκρουση με την εδραιωμένη εξουσία. Ωστόσο, πιστεύουμε ότι η ελευθερία είναι αδιαίρετη και κάθε άτομο αξίζει να είναι ελεύθερο — ακόμη και εκτός της θεσμικής εξουσίας, συμπεριλαμβανομένης της εξουσίας εντός της δικής του συμπεριφοράς. Η εξουσία είναι μια κοινωνική συμπεριφορά που έχει τις ρίζες της στην επιθυμία του ατόμου να μονοπωλεί τη βία και να στερεί την ελευθερία των άλλων.
Στο εσωτερικό των επιτροπών αντίστασης, η AGS συντόνιζε την αναρχική δράση για να ωθήσει τις επιτροπές προς μια πιο αντιεξουσιαστική κατεύθυνση. Οι επιτροπές αντίστασης ήταν από πολλές απόψεις μια οργανική έκφραση της υπάρχουσας σουδανικής κοινωνίας — τα βασικά στοιχεία της αλληλεγγύης και της αμοιβαίας βοήθειας που ήταν απαραίτητα για την επιβίωση σε μια χώρα όπου η κυβέρνηση δεν παρέχει τίποτα για την επιβίωση του λαού. Αν και αυτό τους έδινε δύναμη, σήμαινε επίσης ότι έπρεπε να γίνει πολλή δουλειά για να τους δοθεί η οργανωμένη δύναμη και το όραμα να αμφισβητήσουν το κράτος. Η AGS εργάστηκε, για παράδειγμα, για να επεκτείνει τη φύση πολλών επιτροπών από πιο περιορισμένες ομάδες με επιλεγμένα μέλη και πρόεδρο, αντιπρόεδρο κ.λπ., σε ομάδες ανοιχτές σε όλους τους κατοίκους της γειτονιάς για να ενταχθούν και να συμμετάσχουν.
Παράλληλα με το πρακτικό οργανωτικό έργο, η AGS ξεκίνησε την οργάνωση «κύκλων σκέψης» για να συζητήσει αναρχικές ιδέες και εργάστηκε επίσης για να καταστήσει διαθέσιμα αναρχικά κείμενα στα αραβικά. Χρησιμοποίησαν τα μέτρια έσοδα από τις συνδρομές των μελών τους για την εκτύπωση αναρχικών φυλλαδίων και την οργάνωση εκδηλώσεων σε πανεπιστήμια.
Ενώ τα κοινωνικά κινήματα του Σουδάν κατάφεραν να ανατρέψουν τον al-Bashir τον Απρίλιο, ο στρατός ανέλαβε τον έλεγχο της κυβέρνησης και ο αγώνας εντάθηκε. Στις 3 Ιουνίου 2019, οι κυβερνητικές δυνάμεις προχώρησαν σε σφαγή μιας διαμαρτυρίας με καθιστική διαμαρτυρία στο Χαρτούμ, με αποτέλεσμα να μαρτυρήσουν περισσότεροι από 100 άνθρωποι και να βιαστούν περισσότερες από 70 γυναίκες. Αυτή ήταν μόνο η μεγαλύτερη από τις πολλές σφαγές που έλαβαν χώρα κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, κατά την οποία πολλοί διαδηλωτές και σύντροφοι δολοφονήθηκαν από τις κρατικές δυνάμεις. Οι εργαζόμενοι ανταποκρίθηκαν στη σφαγή της 3ης Ιουνίου στο Χαρτούμ με μια γενική απεργία που παρέλυσε τη χώρα και έφερε τη στρατιωτική ηγεσία στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Σε αυτό το πλαίσιο, με τη χώρα στο χείλος του γκρεμού και τις επιτροπές αντίστασης να έχουν αναλάβει τον έλεγχο του εδάφους, η AGS ανακοίνωσε για πρώτη φορά τη δημιουργία της στο κοινό κατά τη διάρκεια μιας μαζικής πορείας στο Χαρτούμ στις 30 Ιουνίου.
Όπως ήταν αναμενόμενο, αντιμετώπισαν μεγάλη αντίδραση μετά τη δημόσια αναγγελία τους ως αναρχική οργάνωση. Ωστόσο, επειδή είχαν ενσωματωθεί στις φοιτητικές ενώσεις και τις επιτροπές αντίστασης και είχαν γίνει γνωστοί στους συμφοιτητές και τους γείτονές τους ως αφοσιωμένοι σύντροφοι με λογικές ιδέες, κατάφεραν να κερδίσουν πολλά νέα μέλη. Πολλοί νέοι που είχαν απογοητευτεί από τις ψευδείς επιλογές που παρουσίαζαν οι λεγόμενοι ηγέτες —συμπεριλαμβανομένων των κρατιστών κομμουνιστών της «εθνικής απελευθέρωσης» που είχαν στηρίξει τη δικτατορία— προσελκύστηκαν από την αρχική στάση των αναρχικών υπέρ της ελευθερίας.
Ωστόσο, ο αναρχισμός στο Σουδάν δεν μπόρεσε να αναπτυχθεί ελεύθερα για πολύ. Η μαζική εξέγερση πέτυχε μια ιστορική νίκη, αναγκάζοντας τη στρατιωτική δικτατορία να παραιτηθεί τον Ιούλιο του 2019, με τη δημιουργία μιας συμβιβαστικής μεταβατικής κυβέρνησης πολιτών και στρατιωτικών. Αλλά αυτή ήταν μια εγγενώς ασταθής λύση, και ο στρατός και οι «Δυνάμεις Ταχείας Αντίδρασης» (RSF) οδήγησαν από κοινού μια αντεπανάσταση τον Οκτώβριο του 2021, που έφερε την ανανέωση της σκληρής δικτατορίας. 1 Και αυτή ήταν μια ασταθής λύση, και οι RSF και οι Σουδανικές Ένοπλες Δυνάμεις (SAF) ήρθαν σε σύγκρουση σε μια διαμάχη για την εξουσία και ξεκίνησαν έναν εμφύλιο πόλεμο τον Απρίλιο του 2023. Οι τραγωδίες που έχουν εξαπλωθεί σε όλη τη χώρα από τότε είναι πολύ βαθιές και πολυάριθμες για να περιγραφούν λεπτομερώς σε αυτό το κείμενο.
Ο εμφύλιος πόλεμος, που έχει βαθιές ρίζες τόσο στην κληρονομιά του βρετανικού αποικιοκρατισμού όσο και στην τοπική ιστορία της κυριαρχίας, είναι επίσης ένας πόλεμος για την επιβίωση των μαύρων ενάντια στην απόπειρα γενοκτονίας. Οι κυβερνώντες στο Σουδάν, ιδιαίτερα οι RSF, είναι υπερασπιστές τοιυ Αραβισμού που επιδιώκουν να κυριαρχήσουν και να εκδιώξουν εθνοτικά τις μαύρες εθνοτικές ομάδες του Σουδάν από τη γη τους. Οι σύντροφοί μας αναφέρουν ότι οι μαύροι στο Σουδάν υφίστανται δουλεία και, ως εκ τούτου, θεωρούν τον τρέχοντα αγώνα ως αγώνα για την απελευθέρωση από τον φυλετικό αυταρχισμό.
Καθώς το επαναστατικό κίνημα συνέχιζε τον σκληρό αγώνα ενάντια στην επιστροφή της στρατιωτικής εξουσίας, αυτή η περίοδος έχει δει πολλούς μάρτυρες, συμπεριλαμβανομένων αναρχικών συντρόφων όπως ο Omar Habbash, γιατρός στο Al Fashir, η Σάρα, γνωστή ακτιβίστρια στο Χαρτούμ, και άλλοι. Οι σύντεροφοί μας, όπου και να βρίσκονται, είναι υπό συνεχή απειλή φυλάκισης – η οποία γενικά σημαίνει θάνατο μέσα σε ένα μήνα. Αντιμέτωπη με αυτές τις απώλειες, η AGS είναι αποφασισμένη να συνεχίσει τον αγώνα της με ανιδιοτέλεια και αποφασιστικότητα. Καθώς η ένοπλη σύγκρουση εξαπλωνόταν, οι αναρχικοί σύντροφοι είχαν δύο γενικές προσεγγίσεις: να πολεμήσουν με ανεξάρτητες αντάρτικες πολιτοφυλακές που προσπαθούν να υπερασπιστούν τον λαό από τις καταστροφές της RSF και των Σουδανικών Ένοπλων Δυνάμεων, είτε να επικεντρωθούν στην αποφυγή ένοπλης σύγκρουσης μέσω της διάδοσης ιδεών και της οργάνωσης των λαϊκών στρωμάτων για την ανάπτυξη του κινήματος. Η AGS υποστηρίζει και τις δύο στρατηγικές προσεγγίσεις επί του παρόντος.
Με τη χώρα να διαλύεται σε έναν πόλεμο δια αντιπροσώπων από εξωτερικές δυνάμεις όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Αίγυπτος, που επιδιώκουν να εκμεταλλευτούν τους φυσικούς της πόρους, και με επτά διαφορετικές στρατιωτικές φατρίες να εξαπολύουν τρόμο στον σουδανικό λαό, η AGS έχει ωστόσο επιβιώσει. Τα μέλη της έχουν διασκορπιστεί ως εσωτερικοί και μερικές φορές εξωτερικοί πρόσφυγες, αλλά έχουν καταφέρει να παραμείνουν σε επαφή και να συντονίζονται. Όποτε είναι δυνατόν, βοηθούν στη λειτουργία κοινοτικών κουζινών, βοηθούν τους πρόσφυγες να φτάσουν σε ασφαλή μέρη, παρέχουν ιατρική περίθαλψη, υποστηρίζουν τις αντάρτικες πολιτοφυλακές και συνεχίζουν την αναρχική προπαγάνδα όποτε είναι δυνατόν.
Η Black Rose / Rosa Negra συντονίζει την αλληλεγγύη προς την AGS μαζί με τις οργανώσεις-συντρόφους μας στο Διεθνές Συντονιστικό Οργανωμένου Αναρχισμού (ICOA), και συγκεκριμένα με την Die Plattform στη Γερμανία και την Union Communiste Libertaire στη Γαλλία. Μαζί με μικρότερες πρωτοβουλίες, μια δημόσια εκστρατεία συγκέντρωσης χρημάτων συγκέντρωσε περισσότερα από 20.000 δολάρια ΗΠΑ για να υποστηρίξει την AGS στην αγορά μιας βιομηχανικής τυπογραφικής μηχανής που θα χρησιμοποιηθεί τόσο για τη διάδοση της αναρχικής προπαγάνδας όσο και για την παροχή μέσων οικονομικής αυτοσυντήρησης. Αν και η τυπογραφική μηχανή δεν έχει τεθεί ακόμη σε πλήρη λειτουργία λόγω των συνεχώς μεταβαλλόμενων μετώπων και των κυμάτων καταστολής πίσω από τις γραμμές, αποτελεί σύμβολο της αποφασιστικότητας της AGS ότι η συνέχιση του επαναστατικού αναρχικού αγώνα είναι πρακτική αναγκαιότητα, ακόμη και εν μέσω μιας από τις χειρότερες ανθρωπιστικές καταστροφές του πλανήτη.
Οι αναρχικοί στο Σουδάν πιστεύουν ότι η διεθνής αλληλεγγύη θα είναι κρίσιμη για τον τερματισμό της σύγκρουσης, εστιάζοντας ιδιαίτερα στις δυνάμεις που τροφοδοτούν τον εμφύλιο πόλεμο: Η καταπολέμηση της ξένης [κρατικής] παρέμβασης στον πόλεμο του Σουδάν απαιτεί μια παγκόσμια εξέγερση των δικτύων που αγωνίζονται για να εκθέσουν τους φορείς που επωφελούνται από το αίμα του λαού — όχι μόνο στο Σουδάν, αλλά σε ολόκληρη την περιοχή. Στην ιδανική περίπτωση, οι ίδιοι οι πληθυσμοί τους θα πρέπει να αντισταθούν σε αυτούς για να σταματήσουν την αιματοχυσία σε αντάλλαγμα για τη συσσώρευση πλούτου. Όλοι μπορούν να συμβάλουν στην αποκάλυψη αυτού του εγκλήματος της υποστήριξης του πολέμου στις δικές τους περιοχές και να ευαισθητοποιήσουν τον κόσμο ότι ο πόλεμος στο Σουδάν μπορεί να σταματήσει αν τερματιστεί η εξωτερική υποστήριξη προς αυτόν – και τότε θα ακολουθήσει η ειρήνη.
Ο πολιτικός στόχος της AGS τώρα είναι, στο πιο άμεσο μέλλον, το τέλος του πολέμου και των σφαγών που διαπράττονται τόσο από την RSF όσο και από τον στρατό. Μακροπρόθεσμα, συνεχίζουν να αγωνίζονται για να ξεπεράσουν τις φυλετικές και εθνοτικές διαιρέσεις που έχουν επιδεινωθεί από τον ρατσιστικό αποικιοκρατισμό, προκειμένου να κερδίσουν την κοινωνική επανάσταση και να δημιουργήσουν μια αυτοδιαχειριζόμενη σοσιαλιστική και φεμινιστική κοινωνία στο Σουδάν και σε όλη την Αφρική.
Ως επαναστάτες στον ιμπεριαλιστικό πυρήνα, οι ζωές μας απέχουν πολύ από αυτές των συντρόφων μας στο Σουδάν. Παρ' όλα αυτά, έχουμε πολλά να μάθουμε από τις εμπειρίες τους: την ένταξή τους στη βάση ενός μαζικού κινήματος, τη μετατροπή του αναρχισμού σε μια ζωντανή πρακτική που έχει νόημα για τη ζωή των εργαζομένων, τη συλλογική δράση τους ως πολιτική δύναμη που επηρεάζει την κατεύθυνση του αγώνα του κινήματος, και την αποφασιστικότητά τους να συνεχίσουν τον αναρχικό αγώνα ακόμα και στις πιο δύσκολες συνθήκες. Η υποστήριξη των συντρόφων μας στο Σουδάν είναι σημαντική για όλους μας που θέλουμε να δούμε τον αναρχισμό να αναγεννιέται ως μια πραγματική δύναμη για την παγκόσμια απελευθέρωση.
Σημειώσεις
1. Οι Δυνάμεις Ταχείας Αντίδρασης (RSF) ιδρύθηκαν ως παραστρατιωτική ομάδα που αποτελείται κυρίως από μέλη της φυλής Janjaweed. Προηγουμένως λειτουργούσαν ως βοηθητική δύναμη του σουδανικού κράτους και χρησιμοποιήθηκαν από τη στρατιωτική χούντα που ανέλαβε την εξουσία το 2019 για να καταστείλει βίαια τις λαϊκές διαμαρτυρίες. Από το 2023 βρίσκεται σε ένοπλη σύγκρουση με τις Σουδανικές Ένοπλες Δυνάμεις (SAF).
**Μετάφραση: Ούτε Θεός Ούτε Αφέντης.
