Σημείωση Μεταφραστή*: Σε μια εποχή που η Εξουσία προσπαθεί όχι να μας πείσει αλλά να μας επιβάλει μέσω της δημοκρατικής περίφραξης της Ελευθερίας, ότι όλα έχουν τελειώσει και ότι ο Καπιταλισμός νίκησε. Ο συνεχιζόμενος όμως αγώνας των Αναρχικών του διαψεύδει. Διότι σε αντίθεση με άλλα κοινωνικά κινήματα και ιδεολογίες οι Αναρχικοί ποτέ δεν συνθηκολόγησαν με το Κράτος ούτε παραδόθηκαν σε καμία Εξουσία. Τουναντίον! Συνεχίζουν τον αδιάλλακτο αγώνα τους με όραμα την Ελευθερία όλων ανεξαιρέτως. Σε αυτό το κείμενο οι Αμερικανοί Αναρχικοί Ντάνα Γουόρντ (Dana Ward & Πολ Μέσερσμιθ-Γκλάβιν (Paul Messersmith-Glavin) αναλύουν την επικαιρότητα του αναρχισμού στην σημερινή εποχή και την επικινδυνότητά του. Ο Αναρχισμός συνεχίζει να τρομάζει τις Εξουσίες διότι σε μια εποχή παραίτησης οι Αναρχικοί έστω και ως μια μικρή αλλά πολύ ενεργή μειονότητα συνεχίσουν να προτάσσουν ότι υπάρχει διέξοδος προς την Ελευθερία. Το άρθρο αν και γράφτηκε το 2020 την εποχή του κορονοιού για τις ΗΠΑ παραμένει διαχρονικό ως τις μέρες μας με διεθνείς προεκτάσεις.
Οι αναρχικοί τρομάζουν τις προνομιούχες ελίτ και τους αυταρχικούς οπαδούς τους όχι μόνο επειδή οι πρωταρχικοί στόχοι του κινήματος είναι η κατάργηση των πηγών της εξουσίας των ελίτ - το κράτος, την πατριαρχία και τον καπιταλισμό - αλλά επειδή ο αναρχισμός προσφέρει μια βιώσιμη εναλλακτική μορφή κοινωνικής και πολιτικής οργάνωσης που βασίζεται σε συλλογικότητες εργασίας, συνελεύσεις γειτονιάς, ομοσπονδίες από κάτω προς τα πάνω, δωρεάν σχολεία με επίκεντρο το παιδί και μια ποικιλία πολιτιστικών οργανισμών που λειτουργούν με βάση τη συνεργασία, την αλληλεγγύη, την αμοιβαία βοήθεια και την άμεση, συμμετοχική οργάνωση. Ενάντια σε όλες τις μορφές ιεραρχίας, κυριαρχίας και εκμετάλλευσης, οι αναρχικοί εργάζονται για να δημιουργήσουν μια κουλτούρα που βασίζεται στην ισότιμη πρόσβαση σε πόρους, καθιστώντας δυνατή την πραγματική άσκηση της ελευθερίας. Τον τελευταίο ενάμιση αιώνα, και ιδιαίτερα τις τελευταίες δύο δεκαετίες, οι αυτοδιαχειριζόμενες αρχές του αναρχισμού έχουν πολλαπλασιαστεί σε όλο τον κόσμο και έχουν επίσης γίνει μέρος των αγώνων. Δεδομένου ότι οι ελίτ θα καθίσταντο περιττές σε μια αναρχική ισότιμη κοινωνία, δεν είναι περίεργο που οι ηγέτες τρέμουν στη σκέψη των αναρχικών δικαιοδοσιών.
Οι ζοφερές πραγματικότητες της κλιματικής κρίσης, της πανδημίας του κορονοϊού και της συνεχιζόμενης αστυνομικής βίας έχουν αποκαλύψει τις ανεπάρκειες της σημερινής ηγεσίας και του υπάρχοντος συστήματος διακυβέρνησης, παρέχοντας παράλληλα ευκαιρίες, όπως όλες οι κρίσεις, για να δημιουργηθούν σημαντικές αλλαγές. Το αν θα επιτύχουμε μια ιστορική στροφή προς μια θεμελιωδώς διαφορετική κοινωνία θα εξαρτηθεί εν μέρει από τη διατήρηση της μαχητικής και δημιουργικής πολιτικής πίεσης στους δρόμους, ενώ ταυτόχρονα θα οικοδομήσουμε μορφές αντιεξουσίας, αντιθεσμούς και οργανώσεις που προδιαγράφουν το αναρχικό όραμα μιας ελεύθερης κοινωνίας.
Αυτή είναι μια εποχή σημαντικής πολιτισμικής αναταραχής όσον αφορά τα ζητήματα που περιστρέφονται γύρω από τη φυλή, η οποία αντιμετωπίζεται από έντονες πολιτικές αντιδράσεις και την απόπειρα συρρίκνωσης της λευκής, πατριαρχικής εξουσίας. Σε αντίθεση με το πρώτο κίνημα Black Lives Matter πριν από αρκετά χρόνια, σε απάντηση στις δολοφονίες του Trayvon Martin και του Mike Brown, η κατανόηση των λευκών για το πώς οι ιστορικές μορφές καταπίεσης συνεχίζουν να διαμορφώνουν τη ζωή μας αυξάνεται. Το Black Lives Matter μπορεί να είναι το μεγαλύτερο κοινωνικό κίνημα διαμαρτυρίας στην ιστορία των ΗΠΑ. Τους πρώτους δύο μήνες μετά τη δολοφονία του George Floyd από την αστυνομία στη Μινεάπολη, περίπου 15 έως 26 εκατομμύρια άνθρωποι (έως και 8% του πληθυσμού) συμμετείχαν σε μια διαμαρτυρία του Black Lives Matter.
Ο Πρόεδρος χρησιμοποιεί φθαρμένα στερεότυπα για να απονομιμοποιήσει το κίνημα στους δρόμους, ισχυριζόμενος ότι οι αναρχικοί και οι Antifa (αντιφασίστες) είναι τα σκοτεινά στοιχεία πίσω από αυτές τις διαμαρτυρίες, αλλά η συντριπτική πλειοψηφία των συμμετεχόντων είναι στην πραγματικότητα φτωχοί και έγχρωμοι εργαζόμενοι και οι λευκοί σύμμαχοί τους. Πρόκειται σε μεγάλο βαθμό για μια αυθόρμητη εξέγερση. Οι αναρχικοί είναι πράγματι στους δρόμους με αλληλεγγύη, απαιτώντας δικαιοσύνη, όπως ακριβώς έκαναν από τότε που οι αναρχικοί ζήτησαν για πρώτη φορά την κατάργηση του καπιταλισμού και του κράτους στη διαδικασία δημιουργίας ενός μαζικού κινήματος της εργατικής τάξης τη δεκαετία του 1860, αλλά οι τακτικές που χρησιμοποιούνται στην τρέχουσα εξέγερση είναι ένας συνδυασμός ιστορικά αποδεδειγμένων μεθόδων που έχουν βελτιωθεί μέσα από δεκαετίες αγώνα και νέες προσαρμογές στην ολοένα και πιο στρατιωτικοποιημένη, βάναυση αστυνομία. Οι σημερινοί αναρχικοί ούτε ηγούνται ούτε υποκινούν τις τρέχουσες διαμαρτυρίες. Ο αναρχικός ρόλος στις δράσεις, ωστόσο, υπερβαίνει κατά πολύ το να βρίσκεται στους δρόμους με τους διαδηλωτές. Από την επανεμφάνιση του αναρχισμού τη δεκαετία του 1990, όταν οι αναρχικές οργανωτικές αρχές χρησιμοποιήθηκαν για να σταματήσουν τις συναντήσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου στο Σιάτλ, ο αναρχισμός έχει διαποτίσει τα σύγχρονα αντιπολιτευτικά κινήματα. Η αναρχική έμφαση στην άμεση δράση και την μαχητικότητα στους δρόμους βοηθά στον καθορισμό των σημερινών κινημάτων, όπως και η χρήση ομάδων συγγένειας και τακτικών του μαύρου μπλοκ. Η μαχητική οριζοντιότητα είναι το σημερινό πρότυπο διαμαρτυρίας.
Η σημασία των συνεχιζόμενων διαμαρτυριών κατά της αστυνομικής βίας έγκειται στο ότι το βασικό συστατικό για την επιτυχή αλλαγή είναι η μαχητική αναστάτωση της καθημερινής ζωής, όπως έχουμε δει στο Πόρτλαντ, το Λούισβιλ, το Ρότσεστερ και σε πολλές άλλες κοινότητες σε όλη τη χώρα. Γνωρίζουμε από μελέτες 323 βίαιων και μη βίαιων κινημάτων σε όλο τον κόσμο, ότι οι διαμαρτυρίες που κινητοποιούν τουλάχιστον το 3,5% του πληθυσμού μπορούν να προκαλέσουν αλλαγή καθεστώτος. Ενώ οι σημερινές διαμαρτυρίες δεν αφορούν την αλλαγή καθεστώτος, αλλά την κοινωνική και πολιτική αλλαγή, υπάρχει λόγος να ελπίζουμε ότι οι σημερινές διαμαρτυρίες θα δημιουργήσουν μια ιστορική καμπή που θα είναι πολύ πιο σημαντική από την απλή αλλαγή του ενοίκου του Οβάλ Γραφείου. Καθώς η κοινωνία μας και το πολιτικό της κατεστημένο συνεχίζουν να βυθίζονται στο χάος, ο αναρχισμός προσφέρει μια βιώσιμη διέξοδο, έναν τρόπο να οργανωθούμε με ελεύθερο και συνεργατικό τρόπο εκτός της εκλογικής διαδικασίας. Εν μέρει για αυτόν τον λόγο, οι ελίτ δυσφημούν τους αναρχικούς.
Οι γκροτέσκες γελοιογραφίες του αναρχισμού χρησιμοποιούνταν πάντα από τους πολιτικούς για να εκφοβίσουν τους πολίτες και να δικαιολογήσουν τις δολοφονίες, τους ξυλοδαρμούς, τις απελάσεις και τις φυλακίσεις αναρχικών, πολλών από τους οποίους ήταν πρόσφατοι μετανάστες, των οποίων το μόνο έγκλημα ήταν η πίστη στην πιθανότητα ενός καλύτερου κόσμου. Πόσο ειρωνικό, λοιπόν, είναι που οι αναρχικοί θεωρούνται βίαιοι, ενώ στην πραγματικότητα η συντριπτική πλειοψηφία της βίας έχει διαπραχθεί από εκείνους που εργάζονται για τους καπιταλιστές και το κράτος. Παρ' όλα αυτά, οι αναρχικοί έχουν συμβάλει σημαντικά στην ιστορία μας δημιουργώντας χώρο για νέες δυνατότητες στη διαδικασία της «απαίτησης του αδύνατου». Ο αναρχισμός σήμερα έχει αλλάξει πολύ από τις απαρχές του τον 19ο αιώνα, αλλά οι βασικές αρχές παραμένουν οι ίδιες και μπορούν να φανούν στην πράξη στους δρόμους και στην εργασία που διεξάγεται στις γειτονιές μεγάλων και μικρών πόλεων.
Πριν από εκατό και πλέον χρόνια, στο βιβλίο του «Αμοιβαία Βοήθεια: Ένας Παράγοντας της Εξέλιξης», ο αναρχικός Πίτερ Κροπότκιν διαφώνησε με την ερμηνεία του Χέρμπερτ Σπένσερ για τον Κάρολο Δαρβίνο, επισημαίνοντας ότι η εξέλιξη δεν καθοδηγείται από τον ανταγωνισμό εντός των ειδών, αλλά μάλλον μεταξύ των ειδών και τα είδη που συνεργάζονται περισσότερο είναι τα πιο κατάλληλα για επιβίωση. Η κοινωνική συνεργασία επιτρέπει στους ανθρώπους να φροντίζουν ο ένας τον άλλον και να συνεργάζονται για να ξεπεράσουν τις αντιξοότητες. Αυτός ακριβώς είναι ο τρόπος με τον οποίο οι άνθρωποι αντέδρασαν στην πανδημία του κορονοϊού. Όπως παρατήρησε ο Τζία Τολεντίνο στο «The New Yorker»: «Οι άτυπες συλλογικότητες φροντίδας παιδιών, οι ομάδες υποστήριξης τρανς ατόμων και άλλες ad-hoc οργανώσεις λειτουργούν χωρίς την ηγεσία από πάνω προς τα κάτω ή τη φιλανθρωπική χρηματοδότηση από την οποία εξαρτώνται οι περισσότερες φιλανθρωπικές οργανώσεις. Δεν υπάρχει ένας ολοκληρωμένος κατάλογος τέτοιων ομάδων, οι περισσότερες από τις οποίες δεν αναζητούν ούτε λαμβάνουν μεγάλη προσοχή. Αλλά, ξαφνικά, φάνηκαν να είναι παντού».
Οι άνθρωποι ανταποκρίνονται με προσοχή, συνεργασία και αμοιβαία βοήθεια εν μέσω της καταστροφής της πανδημίας του κορονοϊού, της φρενίτιδας της αστυνομικής βαρβαρότητας και των πρόσφατων καταστροφικών δασικών πυρκαγιών στη Δυτική Ακτή των ΗΠΑ. Στο Πόρτλαντ του Όρεγκον, οι άνθρωποι βρίσκονται στους δρόμους διαμαρτυρόμενοι υπέρ των μαύρων ζωών και κατά της αστυνομίας για πάνω από εκατό συνεχόμενες ημέρες, κάνοντας μόνο ένα σύντομο διάλειμμα κατά τη διάρκεια των δασικών πυρκαγιών. Αμέτρητες συλλογικότητες, οργανώσεις, ομάδες συγγένειας και μπλοκ έχουν σχηματιστεί. Όπως παρατηρεί ο Ρότζερ Πιτ, του Συνεταιρισμού Καλλιτεχνών Justseeds, «Έχει υπάρξει μια τεράστια άνθηση μικρών πυρήνων που παρέχουν μια εκλεκτική ποικιλία υπηρεσιών στον διαμαρτυρόμενο πληθυσμό: σνακ, πλύσιμο ματιών, κράνη, προσεκτικά κατασκευασμένες ασπίδες, φροντίδα τραυμάτων, φυλλάδια, νερό, επικοινωνία και άλλα. Αυτά τα δίκτυα αμοιβαίας βοήθειας και οι μικρές δομές παρέχουν μια βελτιωτική υποδομή στο νυχτερινό πλαίσιο της διαμαρτυρίας, αλλά παρέχουν επίσης μια συνεκτική πράξη για έναν συμμετέχοντα, πέρα από τον ονομαστικά αόριστο στόχο της απλής διαμαρτυρίας». Έχουν οργανωθεί προσωρινά ιατρεία για την παροχή φροντίδας στους διαδηλωτές μετά την επέμβαση, για να βοηθήσουν με τις σωματικές και συναισθηματικές επιπτώσεις του τραύματος από αμβλύ αντικείμενο και την έκθεση στον χημικό πόλεμο που χρησιμοποιείται από την αστυνομία. Και με την ποιότητα του αέρα στη Δυτική Ακτή να είναι πρόσφατα η χειρότερη στον κόσμο λόγω των μαζικών δασικών πυρκαγιών, οι μαχητές άλλαξαν για ένα διάστημα για να παρέχουν βοήθεια από τις καταστροφές. Από τους γιατρούς του δρόμου στην πρώτη γραμμή των διαμαρτυριών και της βοήθειας σε καταστροφές μέχρι τους διοργανωτές στο Μπρούκλιν που φέρνουν στους ανθρώπους είδη παντοπωλείου κατά τη διάρκεια της πανδημίας, η άμεση δράση και η πρωτοβουλία από τους καθημερινούς ανθρώπους κάνει μια ουσιαστική διαφορά στην καθημερινή ζωή των ανθρώπων.
Υπάρχει επίσης ευρεία αναγνώριση στις ΗΠΑ για την αποτυχία του κράτους ως βιώσιμου μέσου κοινωνικής οργάνωσης. Ξεκινώντας πριν από δεκαετίες, με την απογοήτευση για τον πόλεμο των ΗΠΑ στο Βιετνάμ, το σκάνδαλο Watergate και τις αποκαλύψεις σχετικά με τον ρόλο του FBI στην καταστολή των κοινωνικών κινημάτων, η ανεπάρκεια του κράτους καταδεικνύεται σήμερα από την ανίκανη ομοσπονδιακή αντίδραση στην πανδημία του κορονοϊού, ένα σκισμένο δίχτυ κοινωνικής ασφάλειας που προστατεύει πολύ λίγους, ένα περιβάλλον σε κατάρρευση και τον συστημικό ρατσισμό που επιβάλλεται από στρατιωτικοποιημένη αστυνομία. Γίνεται όλο και πιο σαφές ότι η κυβέρνηση δεν μπορεί να λύσει αυτές τις πολλαπλές κρίσεις. Οι αναρχικοί παρουσιάζουν θεμελιώδεις και επείγουσες εναλλακτικές λύσεις στην ιεραρχική εξουσία και σε μια κοινωνία που βασίζεται στην εκμετάλλευση και την κυριαρχία.
Η αναστάτωση στους δρόμους αλλάζει την πολιτική συζήτηση. Όπως ακριβώς το κίνημα Occupy Wall Street άλλαξε την πολιτική συζήτηση για να επικεντρωθεί στην οικονομική ανισότητα, οι σημερινές διαμαρτυρίες έχουν αλλάξει τη συζήτηση για να επικεντρωθεί στον συστημικό ρατσισμό. Καθώς η συζήτηση αλλάζει, οι αξίες αλλάζουν, οι προτεραιότητες αλλάζουν, νέες συμμαχίες αναδύονται και δυνατότητες που προηγουμένως ήταν αδιανόητες γίνονται εφικτές. Γνωρίζουμε επίσης ότι θα υπάρξει μια αναπόφευκτη αντίδραση. Ο πιο σημαντικός παράγοντας που περιορίζει την αντίδραση θα είναι η δύναμη των κοινοτήτων αντίστασης που αναδύονται ως αποτέλεσμα του ότι οι άνθρωποι βλέπουν τους εαυτούς τους στο κίνημα. Οι άνθρωποι πρέπει να παραμείνουν στους δρόμους, να κάνουν αναταραχή, να διατηρούν την πίεση για να διατηρήσουν την εστίαση στην αντιμετώπιση αυτών των ζητημάτων. Μια άλλη προστασία για τα κοινωνικά κινήματα είναι η υποστήριξη του πληθυσμού στο πλευρό των διαδηλωτών. Έχουμε σημειώσει σημαντικά κέρδη στον πολιτικό αγώνα για την κοινή γνώμη, γι' αυτό και οι επιθέσεις στο Black Lives Matter, την Antifa και τον αναρχισμό έχουν αυξηθεί δραματικά. Η δεξιά πτέρυγα κινητοποιείται για να προστατεύσει τα λευκά, πατριαρχικά, καπιταλιστικά προνόμια και την εξουσία. Ένα σημαντικό όφελος της συμμετοχής στις διαμαρτυρίες είναι το αίσθημα του ανήκειν σε ένα ισχυρό όχημα για κοινωνική αλλαγή και η γνώση ότι δεν είσαι μόνος στην οργή σου. Η αίσθηση ταυτότητας που προκύπτει ενισχύει τη θέληση για αντίσταση στη στιγμή και επίσης προετοιμάζει κάποιον για μελλοντικές μάχες.
Παρά τη δαιμονοποίηση από την τρέχουσα κυβέρνηση, οι σημερινοί αναρχικοί εργάζονται για τη δημιουργία μιας ελεύθερης κοινωνίας όχι μόνο μέσω μαχητικών διαδηλώσεων στους δρόμους, αλλά και συμμετέχοντας σε οργανώσεις στους χώρους εργασίας, προγράμματα αμοιβαίας βοήθειας και τη δημιουργία δημοκρατικών οργανώσεων και αντι-θεσμών. Θα χρειαστούμε έναν πολλαπλασιασμό των άγριων απεργιών, όπως αυτές που θεσπίζονται από παίκτες του NBA για την υποστήριξη των μαύρων ζωών, και τη γενίκευση της αντιπολιτευτικής πολιτικής σε όλη την κοινωνία. Οι αναρχικοί δημιουργούν μια κουλτούρα που αποτελεί πρότυπο περιφρόνησης της λευκής υπεροχής, εκτιμά τις μαύρες ζωές και υπερασπίζεται όσους από εμάς δέχονται επίθεση επειδή είμαστε ευάλωτοι, είτε είμαστε queer, τρανς, γυναίκες, εργατική τάξη ή άστεγοι. Όλους μας.
Μια κινητήρια δύναμη της ιστορίας είναι η άμεση δράση των κοινωνικών κινημάτων από τα κάτω. Σημαντικές αλλαγές στις δυτικές δημοκρατίες συμβαίνουν όταν η νομοθεσία προσπαθεί να καλύψει και να ανταποκριθεί στην πίεση από τα κοινωνικά κινήματα, όπως οι ταραχές και το κίνημα για τα πολιτικά δικαιώματα της δεκαετίας του 1950 και του '60. Ο σημερινός κόσμος απέχει πολύ από τα αναρχικά ιδανικά και θα απαιτήσει θεμελιώδεις κοινωνικές αλλαγές σε όλους τους τομείς της ζωής, από το πώς οργανωνόμαστε οικονομικά μέχρι το πώς αποφασίζουμε για τις κοινωνικές και πολιτικές προτεραιότητες. Οι υπάρχουσες πολιτικές ελίτ και οι άρχουσες τάξεις έχουν έννομο συμφέρον να διατηρήσουν τα πράγματα ως έχουν, ακόμη και αν αυτό σημαίνει τη συνεχιζόμενη δολοφονία μαύρων από την αστυνομία, ξένη στρατιωτική επέμβαση και μια επικίνδυνα κλιμακούμενη κλιματική κρίση. Δεν θα παραιτηθούν οικειοθελώς από την εξουσία και δεν θα μοιραστούν τον πλούτο, όπως έχει αποδειχθεί σε όλη την ιστορία. Ένα κοινωνικό κίνημα στους δρόμους, τους χώρους εργασίας, τις γειτονιές και τις πόλεις είναι απαραίτητο. Ένα μαχητικό κίνημα φέρνει τους απλούς ανθρώπους σε διάλογο με τις ελίτ που λαμβάνουν αποφάσεις. Μας είναι δύσκολο να το αγνοήσουμε. Καθώς οι άνθρωποι επιτυγχάνουν συγκεκριμένες νίκες, το κίνημα συνεχίζεται και χτίζεται μέχρι μια αποφασιστική στιγμή που θα γίνει δυνατή μια βαθιά κοινωνική, οικονομική και πολιτική αλλαγή. Σε αυτή τη διαδικασία, οι αναρχικοί έχουν κίνητρο να ενδυναμώσουν τους ανθρώπους ώστε να μοιράζονται την εξουσία συλλογικά αντί να επιτρέπουν στις ελίτ να συσσωρεύουν εξουσία για τον εαυτό τους.
Τα κοινωνικά κινήματα χρειάζονται επίσης ένα όραμα για το μέλλον. Ο αναρχισμός μας δείχνει προς την κατεύθυνση της δημιουργίας ενός ελεύθερου και ισότιμου κόσμου. Ο αναρχισμός προσφέρει μια κοινωνία στην οποία κανείς δεν μένει εκτός, στην οποία καμία βασική ανάγκη δεν μένει ανεκπλήρωτη και, το πιο σημαντικό, μια ισότιμη κουλτούρα όπου κανείς δεν στέκεται πάνω ή κάτω ή εμπόδιο στην γνήσια άσκηση της ελευθερίας.
Μοιραζόμαστε μια απεγνωσμένη ανάγκη για μια θεμελιωδώς διαφορετική κοινωνία. Μια κοινωνία που δεν θα προκαλεί χάος στο περιβάλλον επιδιώκοντας το κέρδος, μια κοινωνία όπου η αστυνομία δεν θα δολοφονεί πλέον έγχρωμους ανθρώπους για να διατηρήσει την υπεροχή των λευκών, μια κοινωνία απαλλαγμένη από την εκμετάλλευση της εργασίας των ανθρώπων και απαλλαγμένη από μισογυνιστική βία, μια κοινωνία όπου οι άνθρωποι που επηρεάζονται από τις πολιτικές αποφάσεις είναι αυτοί που τις λαμβάνουν. Μια ελεύθερα οργανωμένη κοινωνία που αντιτίθεται πρωτίστως στην κυριαρχία και την εκμετάλλευση είναι μερικά από αυτά που προσφέρει ο αναρχισμός και γι’ αυτό είναι τόσο επικίνδυνος για το κατεστημένο.
*Μετάφραση: Αργύρης Αργυριάδης
