Λεπτομέρειες

Stergios

Ελλαδικά Κοινωνικά Κινήματα

24 Νοεμβρίου 2014

Ιστορικά στοιχεία του Γ. Ταμτάκου

 Από συζητήσεις με παλιούς συνδικαλιστές - Β. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ, ΓΡΗΓΟΡ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ, Χ. ΣΤΑΥΡΟΥ, ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΗ - για την ιστορία του εργατικού συνδικαλιστικού κινήματος της βόρειας Ελλάδας και ιδιαίτερα της Θεσσαλονίκης.

Παλιά, τότε που η Θεσσαλονίκη είχε το μεγαλύτερο πληθυσμό μετά την Αθήνα και τον Πειραιά, υπήρχε στην πόλη μας μια κάπως ανεπτυγμένη βιοτεχνία και μια αναπτυσσόμενη βιομηχανία. Κατ’ επέκταση, υπήρχε κι ένα εργατικό κίνημα που άρχισε έναν αγώνα οικονομικών κυρίως διεκδικήσεων κατά της εκμετάλλευσης.

Εκείνη την εποχή, απ’ την τουρκοκρατία ακόμη, εμφανίζονται και οι πρώτες μορφές οργάνωσης - συντεχνίες, αδελφότητες, ενώσεις Σε πολλές απ’ αυτές, βρίσκονται ακόμη εργάτες κι εργοδότες μαζί, στην ίδια συντεχνία. Άλλες πάλι μικτές ενώσεις διεκδικούν την κατοχύρωση των επαγγελμάτων (μην τυχόν και χάσουν τη δουλειά τους, εργάτες και βιοτέχνες).

Εκεί γύρω στα 1907-1908 εμφανίζεται η «Φεντερασιόν», με τον Μπεναρόγια επικε-φαλής και πρωτοπόρο. Η «Φεντερασιόν» είναι ένα είδος ομοσπονδίας που προβάλλει μέσα απ’ τις τάξεις της σχεδόν όλες τις παραπάνω συντεχνίες, αδελφότητες και ενώσεις. Τα μέλη τους είναι από πολλά έθνη. Συμμετέχουν στις ίδιες οργανώσεις Έλληνες, Τούρκοι, Εβραίοι, Αρμένιοι, Αρβανίτες, Ντονμέδες (είναι Εβραίοι που τούρκεψαν).

Αυτή η κατάσταση συνεχίζεται γι’ αρκετά χρόνια και γίνονται πολλές απεργίες, στάσεις, ακόμη και λοκ-άουτ από μέρους της εργοδοσίας, μέσα στην ελληνική επικράτεια και πέρα απ’ αυτή. Πολλοί επίσης αγώνες ακόμη και για να μη μπουν οι μηχανές (όπως στους τσιγαράδες). Αργότερα, το ίδιο θα γίνει με τους αμαξάδες που τελικά εξαφανίστηκαν ως επάγγελμα με την εισαγωγή του αυτοκινήτου.

Η Φεντερασιόν έκανε πολλούς αγώνες τότε. Σ’ αυτούς τους αγώνες έπαιξαν πρωτοποριακό ρόλο οι αναρχικοί εργάτες, μέχρι σχεδόν το 1918 που αρχίζει πια το συνδικαλιστικό κίνημα να οργανώνει την πρώτη Πανελλαδική εργατική συν- ομοσπονδία και σ’ αυτήν συμμετέχουν όλες οι τάσεις του συνδικαλιστικού κινήματος: δεξιοί, αριστεροί, η Φεντερασιόν με τον Μπεναρόγια, οι αναρχικοί με τον Σπέρα. Γίνεται η πρώτη Γενική Συνομοσπονδία Εργατών Ελλάδας κι από κει και πέρα το κίνημα παίρνει μια τεράστια ανάπτυξη με την επέμβαση και του πολιτικού παράγοντα, ιδίως με τη νίκη της Ρούσικης επανάστασης που ενθουσίασε τον εργαζόμενο κόσμο ο οποίος έλπιζε στη χειραφέτησή του (θυμάμαι, τόσος ήταν ο ενθουσιασμός, ότι οι καπνεργάτες τότε, που είχαν καλά ημερομίσθια, έκαμαν λουστρίνια παπούτσια που μπροστά, στο μασκαρέτο, τα γαρνίριζαν με το σφυροδρόπανο από κόκκινο υπερσίμι).

Πρωτοπόρα τμήματα των εργατών, λοιπόν, οι καπνεργάτες, οι τσιγαράδες (οι οποίοι με το χρόνο καταργήθηκαν), οι τροχιοδρομικοί, οι σιδηροδρομικοί, οι οικοδόμοι, οι τσαγκαράδες, οι ραφτάδες κ.λπ. - αυτά ήταν τα μαχητικά τμήματα της εργαζόμενης Θεσσαλονίκης.

Οι καπνεργάτες ήταν ένας κλάδος αρκετά μεγάλος για την παραγωγή και επεξεργασία του καπνού. Στα μεγάλα καπνοπαραγωγικά κέντρα - Θεσσαλονίκη. Καβάλα, Ξάνθη, Δράμα, Αγρίνιο - είχαν μαζικότητα, οργανωμένοι στα εργοστάσια, με τις πανίσχυρες εργοστασιακές επιτροπές σαλονιών και τα περισσότερα πολιτικοποιημένα μέλη τους επηρεασμένα απ’ το Κ Κ. Ε (ας σημειωθεί πως οι επιτροπές σαλονιών με την ισχύ τους έμπαζαν και πολλούς ανειδίκευτους πολιτικοποιημένους διανοούμενους τους οποίους βοηθούσαν να εκπαιδευτούν στο είδος). Έτσι τα καπνεργοστάσια ήταν τα οχυρά της καπνεργατικής τάξης που, με τους αλλεπάλληλους αγώνες...

Περισσότερα …