Λεπτομέρειες

...

Ιστορία Κοινωνικών Κινημάτων

12 Ιανουαρίου 2022

• κοινωνικοί αγώνες
• ιστορία
• ΗΠΑ,
• κοινωνικά κινήματα
• εργατική τάξη
• Διασπορά

Ηλίας Λουλούδης*

Ο μετανάστης από το Σπήλι όπου έφτασε στην Αμερική το 1910 και δούλευε λαντζέρης, αφηγείται στον Papanikolas Zeese για το διάστημα που βρέθηκε μαζί με τον Λούη Τίκα (Louis Tikas).

Επιπλέον αφηγείται και την δική του προσωπική ιστορία στην Αμερική, που θα μπορούσε να είναι σενάριο ταινίας του παλιού ελληνικού κινηματογράφου.

Το βιβλίο του Papanikolas Zeese με τίτλο «Buried Unsung – louis Tikas and the Ludlow Massacre» είναι η βασική πηγή που υπάρχει για την ζωή και το τέλος του Λούη Τίκα (Ηλία Σπαντιδάκη) από την Λούτρα Ρεθύμνου.

Μέσα από μια μεγάλη έρευνα που έκανε ο Papanikolas, αποτύπωσε μέσα στο βιβλίο του τις εργασιακές συνθήκες, που έζησαν οι Έλληνες μετανάστες στην Αμερική στις αρχές του αιώνα.

Ανάμεσα στις συνεντεύξεις που πήρε από πολλούς έλληνες της Αμερικής ο Παπανικόλας ,βρίσκεται και αυτή του Peter Loulos. Η συνέντευξη δόθηκε στο Σικάγο όπου διέμενε ο Peter Loulos το 1973 και σήμερα βρίσκεται στα αρχεία του University of Utah.

Ο Παπανικόλας χρησιμοποιεί και κάποια στοιχεία από μια επιστολή την οποία ο Peter Loulos είχε στείλει σε κάποιον Τερεζάκη (εκδότη ή δημοσιογράφο;) της εφημερίδας «Κρήτη» (;) το Νοέμβριο του 1973 όπου ο Loulos ανέφερε και στοιχεία για τον Λούη Τίκα.

Δυστυχώς, δεν έχω εντοπίσει ακόμα την συγκεκριμένη εφημερίδα ούτε την επιστολή.
Επειδή ο Peter Loulos (Περικλής Λουλουδάκης) ήταν αδελφός του παππού μου, αναζήτησα στοιχεία στο οικογενειακό αρχείο, όπου βρήκα μερικές ενδιαφέρουσες επιστολές του Loulos προς τον πατέρα μου και προς τον Μακαριστό Μητροπολίτη Λάμπης Ισίδωρο, για τις οποίες θα αναφερθώ σε άλλο άρθρο.

Ακολουθεί η αφήγηση του Loulos στον Papanikolas όπως ακριβώς είναι στο βιβλίο, εκτός από τους τίτλους των ενοτήτων.

Αλλά, τώρα ας διηγηθώ μιαν άλλη ιστορία, μια ιστορία του 1911, στο καφενείο του Λούις. Τη χρονιά εκείνη βρίσκεται μαζί τους ένας νεαρός; Κρητικός από το Σπήλι, ο οποίος πλένει τα πιάτα, ονομάζεται Λουλουδάκης. Είχε φτάσει μόλις ένα χρόνο πριν. Έπλενε πιάτα για τον Τζον Κάβας και ήταν ανάμεσα στους Έλληνες που γιόρταζαν τον Αϊ-Δημήτρη στην Ντελάγκουα, όταν έγινε η έκρηξη στο ορυχείο.

Ο κύριος Λούλος δεν θέλει να συντομεύουν το όνομά του, λέγεται Λουλουδάκης. Και πραγματικά, κάτι επάνω του θυμίζει λουλούδι, όταν αυτός ο μικροκαμωμένος και χαμογελαστός γέρος με τα χοντρά γυαλιά κάθεται μπροστά στο κλιματιστικό του μια ζεστή ημέρα στο Σικάγο και μου διηγείται για το αλλοτινό Ντένβερ.

«Ο Λούις Τίκας είχε καφενείο τότε στο Μάρκετ Στριτ δέκα εφτά. Στο Ντένβερ ήμαστε ίσως διακόσιοι Κρητικοί, δουλεύαμε στα ανθρακωρυχεία της περιοχής στο Λαφαγιέτ, το Φρέντερικ, τη Λούισβιλ, την Ντελάγκουα, το Λάντλοου. Και κάθε βράδυ σχεδόν αυτοί οι Κρητικοί έρχονταν μπουλούκια στο καφενείο. Καλά τα κατάφερνε. Κάθονταν, έπαιζαν χαρτιά, έπιναν καφέ, ξέρεις. Στο Ντένβερ είχε ξηρασία το 1911. Σέρβιρε λίγα παγωτά. Τα κατάφερνε πολύ καλά...»

Στο γράμμα του έλεγε ότι είχε γνωρίσει τον Λούις Τίκας, ότι ο Τίκας ήταν καλός άνθρωπος. Σα νεοφερμένος είχε κοιμηθεί στο ίδιο κρεβάτι με εκείνον, σε κάποιο ξενοδοχείο της Λάριμερ Στριτ. «Ήταν καλός πατριώτης», είχε γράψει στον εκδότη της κρητικής εφημερίδας. «Τώρα σε παρακαλώ, συγχώρεσε με που δεν είμαι τόσο καλός στα γράμματα είμαι εξήντα τρία χρόνια στην...

Περισσότερα …