
Του Edgar Rodriguez*
Εδώ και αρκετό καιρό έχω την άποψη ότι οι ιστορικοί μας παρέχουν ελάχιστη ή και καμία προσοχή στο Πορτογαλικό-μιλώντας κίνημα και τους αναρχικούς (της Βραζιλίας και Πορτογαλίας). Οι περισσότεροι από αυτούς απλώς δεν είναι εξοικειωμένοι με τα γραπτά των αγωνιστών από τις χώρες αυτές, δεν μεταφράζουν τα γραπτά τους, η Αναρχική Εγκυκλοπαίδεια αγνοούσε την ύπαρξή τους και οι συγγραφείς της FAI ακόμα αγνοούν την προέλευσή της: από που προέρχεται; Ποιανού ιδέα ήταν να ιδρυθεί; Ποιος σχεδίασε τις βασικές κατευθυντήριες γραμμές της; Ποιος υπέβαλε την αρχική πρόταση για μια ‘Ιβηρική Αναρχική Ομοσπονδία’ για συζήτηση και εκ των προτέρων συγκατάθεση;
Η FAI – και αυτό πρέπει να λεχθεί – ήταν μια ιδέα, μια πρόταση που προήλθε από τον Πορτογάλο αγωνιστή Μανουέλ Χοακίν ντε Σούσα, υποστηριζόμενη από τον Μανουέλ Πέρες Φερντάντες ο οποίος είχε απελαθεί από τη Βραζιλία το 1919 από την κυβέρνηση Επιτάσιο Πεσόα και βρήκε καταφύγιο στη Λισαβόνα το 1923-1924 με το Γιατρό Πέδρο Βαλλίνα και την οικογένειά του.
Η δρομολόγηση της FAI έγινε αρχικά στο Συνέδριο των εργατικών οργανώσεων της Πορτογαλίας και της Ισπανίας που πραγματοποιήθηκε στην Πορτογαλική πόλη Εβόρα το 1923.
Ο Μανουέλ Χοακίν ντε Σούσα ήταν ένας γεννημένος στο Πόρτο αγωνιστής που ήταν εξαιρετικά δραστήριος και έγραψε βιβλία μεγάλης ιστορικής σημασίας. Το συνέδριο παρακολουθούσαν οι εκπρόσωποι της CNT Μανουέλ Πέρεζ, Τζ. Φερρέρ Αλβαράδο και Σεμπαστιάν Κλάρα: η Πορτογαλική CGT εκπροσωπήθηκε από τον Μανουέλ Χοακίν ντε Σούσα και τον Χοσέ ντα Σίλβα Σάντος Αρράνχα.
Ήταν στην πραγματικότητα σε αυτή τη συνάθροιση εκπροσώπων των Ιβηρικών ελευθεριακών συνδικαλιστικών οργανώσεων που ο Πορτογάλος Μανουέλ Χοακίν ντε Σούσα πρότεινε τη συνομοσπονδιοποίηση του ελευθεριακού κινήματος της Ιβηρικής Χερσονήσου, ενώνοντας τους Πορτογάλους και Ισπανούς αναρχικούς σε ένα ενιαίο σώμα. Εξ αρχής είχε υποστηριχθεί από τον Μανουέλ Πέρες που είχε γεννηθεί στην Ισπανία αλλά μεγάλωσε στο Ρίο ντε Τζανέιρο, όπου είχε ανακαλύψει τον Αναρχισμό.
Το Μάιο του 1926, έχοντας ολοκληρώσει το έργο του, ο Μανουέλ Χοακίν ντε Σούσα εκπροσώπησε την Πορτογαλική CGT στο Συνέδριο της Μασσαλίας: ο Μανουέλ Πέρες εκπροσωπούσε την Πορτογαλική Αναρχική Ένωση (UAP). Τριάντα αντιπρόσωποι από Γαλλικές και Ισπανικές ομάδες και από την IWMA το παρακολούθησαν. Ο Αρμάντο Μπόργκι συμμετείχε ως εκπρόσωπος της Ιταλικής Συνδικαλιστικής Ένωσης (USI).
Το συνέδριο συζήτησε θέμετα όπως:
* την αναδιοργάνωση των αναρχικών δυνάμεων στην Ισπανία και τη Γαλλία·
* διαφωνίες σε οργανωτικά θέματα· μη- αναγνώριση της λεγόμενης Επαναστατικής Συμμαχίας που υποστήριζε σχέσεις με πολιτικούς·
* και την ενίσχυση των επιτροπών βοήθειας κρατουμένων.
Τελικά, σε αυτό το συνέδριο, ο Μανουέλ Χοακίν ντε Σούσα, μαζί με την υποστήριξη του Μανουέλ Πέρες, ανακίνησε και πάλι την ’ενοποίηση του Ιβηρικού κινήματος’ και (αυτή τη φορά) κατάφερε να εξασφαλίσει τη συμφωνία σχετικά με τα ακόλουθα σημεία:
1) Το Συνέδριο συμφώνησε να προωθήσει τη δημιουργία μιας Ιβηρικής Αναρχικής Ομοσπονδίας, γνωστοποιώντας στην Αναρχική Πορτογαλική Ένωση την απόφαση αυτή.
2) λόγω της ασυνήθους και επικίνδυνης κατάστασης που επικρατεί στην Ισπανία, η επιτροπή συνεργασίας θα πρέπει να μεταφερθεί στη Λισαβόνα.
3) η προώθησή της είναι ζήτημα της Πορτογαλικής Αναρχικής Ένωσης, η τελευταία δικαιούται να ζητήσει βοήθεια και υποστήριξη καθώς και συνεργασία από Ισπανούς αναρχικούς που...

[Πολλές φήμες έχουν κυκλοφορήσει σε σχέση με τη στάση του Πετρ Κροπότκιν για τον Ευρωπαϊκό πόλεμο. Η Mother Earth (1) ως τώρα αγνόησε τις φήμες, εν αναμονή της άμεσης έκφρασης από τον Κροπότκιν τον ίδιο. Τώρα αναπαράγουμε από τη Λονδρέζικη Freedom το γράμμα του Πετρ Κροπότκιν προς τον Σουηδό Καθηγητή Gustav Steffen (2) (ο οποίος ζήτησε τη γνώμη του Κροπότκιν) με τις προσθήκες του στις τρεις τελευταίες παραγράφους.]
Ζητάτε τη γνώμη μου για τον πόλεμο. Την έχω εκφράσει επανειλημμένως στη Γαλλία, και τα τωρινά γεγονότα, δυστυχώς, μόνο την ενισχύουν.
Θεωρώ πως είναι καθήκον καθενός που δίδει μεγάλη σημασία στα ιδανικά...

Του Αργύρη Αργυριάδη
Με αφορμή την επανέκδοση του ιστορικού βιβλίου του Μάρει Μπούκτσιν «Ισπανοί Αναρχικοί τα ηρωικά χρόνια 1868 – 1936» από τις Εκδόσεις Βιβλιοπέλαγος και την συμπλήρωση 80 χρόνων από την ισπανική επανάσταση, «το σύντομο καλοκαίρι της αναρχίας» συνεχίζει να εμπνέει μέχρι και σήμερα τον αγώνα για την ανθρώπινη χειραφέτηση. Το κείμενο αυτό αποτελεί σύνθεση των παρουσιάσεων του Μιχάλη Κορακιανίτη και Αργύρη Αργυριάδη που έγιναν το 2011-12 για την παρουσίαση της πρώτης έκδοσης του Βιβλίου μαζί με τον αείμνηστο Μιχάλη Πρωτοψάλτη, στο οποίο και αφιερώνεται στη μνήμη του αλλά και στα εκατομμύρια των Αναρχικών που...
Στο κτήριο της Ελληνικής κοινότητας της Μελβούρνης στις 18/07/2019
Με τον Ελευθεριακό στο Αυτοδιαχειριζόμενο Στέκι Πέρασμα, 22/01/2018

