Σε όλη την Αυστραλία, οι εκπαιδευτικοί εγκαταλείπουν τις τάξεις τους. Όχι επειδή τα παρατήσαμε, αλλά επειδή δεν μας άφησαν άλλη επιλογή. Ύστερα από χρόνια εξάντλησης, ατελείωτης γραφειοκρατίας, επαγγελματικής εξουθένωσης και κενών υποσχέσεων για μεταρρυθμίσεις, οι εκπαιδευτικοί έχουν επιτέλους περάσει σε συνδικαλιστική δράση. Αγωνιζόμαστε γι’ αυτό που κάθε γονιός, μαθητής και εκπαιδευτικός γνωρίζει ότι πρέπει να είναι η εκπαίδευση: δίκαιη, ανθρώπινη και επαρκώς υποστηριζόμενη.
Η σημερινή κατάσταση δεν αντέχεται. Σχεδόν ένας στους τρεις εκπαιδευτικούς εγκαταλείπει το επάγγελμα μέσα στα πρώτα πέντε χρόνια. Όσοι παραμένουν εργάζονται 55 έως 60 ώρες την εβδομάδα για να καλύψουν τα κενά που αφήνει η χρόνια υποστελέχωση και ο φόρτος εργασίας που ακόμη και τα «πλήρως στελεχωμένα» σχολεία δυσκολεύονται να διαχειριστούν.
Στα σχολεία της περιφέρειας και στις υποβαθμισμένες αστικές περιοχές, οι θέσεις παραμένουν κενές για μήνες. Για να αντιμετωπιστεί η κατάσταση, οι τάξεις συγχωνεύονται, διασπώνται ή ακυρώνονται. Αυτό σημαίνει ότι οι μαθητές στερούνται εξειδικευμένα μαθήματα, όπως οι Τέχνες και οι ξένες γλώσσες - μορφές μάθησης που συχνά καλλιεργούν περισσότερο την περιέργεια και την απόλαυση.
Οι εκπαιδευτικοί κρατούν το σύστημα όρθιο με πρόχειρες λύσεις και τη δύναμη της θέλησής τους. Τώρα απεργούμε. Όχι μόνο για καλύτερους μισθούς και συνθήκες εργασίας, αλλά για το ίδιο το μέλλον της δημόσιας εκπαίδευσης.
Η φύση της κρίσης
Μας λένε διαρκώς ότι το εκπαιδευτικό σύστημα βρίσκεται σε κρίση. Οι επιδόσεις στις εξετάσεις πέφτουν, η συμπεριφορά των μαθητών χειροτερεύει, οι εκπαιδευτικοί εξουθενώνονται. Αυτό που δεν μας λένε είναι ότι η κρίση αυτή δεν προέκυψε τυχαία. Είναι το αποτέλεσμα αποφάσεων χρόνων που πάρθηκαν μακριά από τις σχολικές αίθουσες, [που πάρθηκαν] από κυβερνήσεις και γραφειοκράτες.
Γιατί; Για να μειωθεί το κόστος, να μετατραπεί η εκπαίδευση σε εμπόρευμα και να διατηρηθεί πειθαρχημένη η εργατική τάξη.
Για να διαχειριστούν αυτή την επίθεση στην εργατική τάξη, οι κυβερνήσεις έχουν συγκεντρώσει τον έλεγχο των σχολικών αιθουσών. Μια μόνο αλλαγή κανονισμού από την Καμπέρα (σ.τ.μ.: Canberra - η ομοσπονδιακή πρωτεύουσα της Αυστραλίας) ή μια πολιτειακή κυβέρνηση μπορεί να μεταβάλει τις εργασιακές συνθήκες χιλιάδων εκπαιδευτικών. Εμείς καλούμαστε να εφαρμόσουμε πολιτικές που γράφονται από ανθρώπους οι οποίοι δεν θα βρεθούν ποτέ αντιμέτωποι με τριάντα μαθητές σε μία τάξη.
Την ίδια στιγμή, τα σχολεία καλούνται να καλύψουν τα κενά που αφήνει ο ταξικός πόλεμος ενάντια στις δημόσιες υπηρεσίες. Η απρόσιτη στέγαση και η έλλειψη πρόσβασης σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας σημαίνουν ότι ολοένα περισσότερα παιδιά φτάνουν στο σχολείο πεινασμένα, κουρασμένα και τραυματισμένα ψυχικά. Η άρχουσα τάξη μεταφέρει αυτό το βάρος στους εκπαιδευτικούς χωρίς να παρέχει τον απαραίτητο χρόνο ή τους πόρους.
Ο καπιταλισμός στην Αυστραλία στηρίζεται σε αυτή την αόρατη -και σε μεγάλο βαθμό γυναικοποιημένη (feminised)- εργασία, καθώς και στη σιωπηλή προσδοκία ότι απλώς θα τα βγάλουμε πέρα.
Σύστημα δύο ταχυτήτων
Τα δημόσια σχολεία αποτελούν πυλώνες των κοινοτήτων της εργατικής τάξης. Περιλαμβάνουν όλους: παιδιά με αναπηρίες, παιδιά που αλλάζουν σπίτι κάθε έξι μήνες, παιδιά των οποίων οι γονείς δεν μπορούν να πληρώσουν ούτε τη σχολική στολή, παιδιά που ακόμη μαθαίνουν αγγλικά. Κι όμως, τα δημόσια σχολεία είναι εκείνα που καταδικάζονται να αποτύχουν.
Το αποτέλεσμα είναι ένα σύστημα δύο ταχυτήτων: αφθονία για τους πλούσιους, διαχειριζόμενη στέρηση για όλους τους υπόλοιπους.
Ενώ δισεκατομμύρια δολάρια διοχετεύονται σε ελίτ ιδιωτικά σχολεία -ορισμένα τόσο πλούσια ώστε να κατασκευάζουν ολυμπιακών διαστάσεων πισίνες και κέντρα ιππασίας- τα δημόσια σχολεία παλεύουν για τα στοιχειώδη. Οι αίθουσες προσωπικού οργανώνουν εράνους για βιβλία και κλιματιστικά, ενώ οι εκπαιδευτικοί ξοδεύουν από την τσέπη τους για τρόφιμα και σχολικά είδη για παιδιά που δεν έχουν τίποτα.
Αυτή δεν είναι απλώς μια επίθεση εναντίον των εκπαιδευτικών και των μαθητών των δημόσιων σχολείων. Είναι μια επίθεση εναντίον της τάξης μας και της ίδιας της ιδέας της αλληλεγγύης. Διδάσκει στα παιδιά να αποδέχονται το προνόμιο και τον μελλοντικό τους ρόλο ως εργαζόμενοι σε εταιρείες που διοικούνται από τα παιδιά των πλουσίων.
Η Συλλογική Σύμβαση και τα όρια της διαιτησίας
Οι εκπαιδευτικοί είναι αποφασισμένοι και θέλουν να αντεπιτεθούν. Το ερώτημα τώρα είναι ποια μορφή θα πάρει αυτός ο αγώνας. Θα προχωρήσουμε σε συνδικαλιστική δράση ή θα αφήσουμε τους αξιωματούχους να διαπραγματεύονται πίσω από κλειστές πόρτες;
Στο Queensland, οι εκπαιδευτικοί πέρασαν μήνες διαπραγματευόμενοι μια νέα Enterprise Bargaining Agreement (EBA -σ.τμ.: Συλλογική Σύμβαση Εργασίας). Ωστόσο, μέχρι τον Νοέμβριο του 2025, η διαμάχη είχε βαλτώσει και οδηγήθηκε στη διαιτησία (arbitration). Η εκεί πολιτειακή κυβέρνηση πρότεινε αύξηση μισθών ύψους 8% σε διάστημα τριών ετών. Οι εκπαιδευτικοί απέρριψαν την πρόταση δύο φορές, επειδή δεν κάλυπτε τον πληθωρισμό και θα τους άφηνε σε χειρότερη θέση. Η πρόταση αγνοούσε επίσης τον αυξανόμενο φόρτο εργασίας, τη διεύρυνση της μισθολογικής απόστασης από άλλα επαγγέλματα και τις ολοένα μεγαλύτερες ελλείψεις προσωπικού.
Καθώς ετοιμάζαμε αυτό το τεύχος του “Picket Line”, μια παρόμοια ιστορία εκτυλίσσεται στη Βικτώρια (Victoria). Οι εκπαιδευτικοί προετοιμάζονταν για κυλιόμενες απεργίες και αποχή. Όμως, τη στιγμή που η κινητοποίηση άρχισε να κλιμακώνεται, οι συνδικαλιστικοί αξιωματούχοι κάλεσαν σε αποκλιμάκωση. Στόχος τους ήταν να επαναπροσελκύσουν μέλη που αποχώρησαν μετά την τελευταία EBA, να τους επιτρέψουν να εκτονώσουν την αγανάκτησή τους και έπειτα να τερματίσουν τη συνδικαλιστική δράση.
Η εξάρτηση όμως από τη διαιτησία και τις παρασκηνιακές διαπραγματεύσεις δεν θα μας οδηγήσει πουθενά. Μεταφέρει τον αγώνα στους όρους των εργοδοτών και αποδυναμώνει τη συλλογική δράση. Αντί για μαζικές συνελεύσεις, απεργιακές φρουρές και συγκεντρώσεις της κοινότητας, οι εκπαιδευτικοί καλούνται να περιμένουν σιωπηλά την έκβαση των κλειστών ακροάσεων. Η δύναμη της απεργίας αντικαθίσταται από τη σιωπή.
Τι χρειάζεται για να νικήσουμε;
Μία ημέρα παμπολιτειακής απεργίας στη Βικτώρια, μαζί με την απειλή περαιτέρω κινητοποιήσεων, ανάγκασε την κυβέρνηση να αυξήσει την πρότασή της από ένα πενιχρό 17% σε 28% μέσα σε τέσσερα χρόνια. Αυτό εξακολουθεί να απέχει πολύ από όσα χρειάζονται για να μεταμορφωθούν τα σχολεία μας. Αποδεικνύει όμως κάτι σημαντικό: οι απεργίες αποδίδουν. Είναι ήδη πολύ καλύτερο αποτέλεσμα από αυτό του 2022, όταν δεν πραγματοποιήθηκε καμία απεργία.
Οι αξιωματούχοι θέλουν να σταματήσουν οι απεργίες. Έχουν όμως ένα πρόβλημα: η ίδια η διαδικασία έχει αυξήσει τις προσδοκίες των μελών. Πολλοί εκπαιδευτικοί δεν θα αποδεχθούν λιγότερο από 35% σε τρία χρόνια, καθώς μόνο έτσι μπορούν να αναπληρώσουν τις απώλειες της συμφωνίας του 2022.
Η οργή υπάρχει, όπως και η διάθεση για αγώνα. Αυτό που χρειάζεται είναι οργάνωση.
Πρέπει να αρχίσουμε να οικοδομούμε οργανώσεις βάσης (rank-and-file groups) μέσα στα εκπαιδευτικά συνδικάτα, ώστε να αντισταθούμε στους αξιωματούχους. Αυτές οι ομάδες δεν μπορούν να περιορίζονται μόνο σε αριστερούς ακτιβιστές. Πρέπει να περιλαμβάνουν κάθε μέλος που είναι πρόθυμο να αγωνιστεί. Ο σκοπός μιας οργάνωσης βάσης είναι να ενισχύσει τη δύναμη του συνδικάτου σε κάθε χώρο εργασίας και όχι απλώς να αποτελεί μια μικρή αλλά θορυβώδη ομάδα ακτιβιστών. Αν αυτοί που συμμετέχουν σε τέτοιες ομάδες είναι μόνο σοσιαλιστές ή αναρχικοί, δεν θα μπορέσουν να επηρεάσουν ουσιαστικά το συνδικάτο.
Ισχυρές οργανώσεις βάσης θα μας έδιναν τη δύναμη να αντιπαρατεθούμε στους αξιωματούχους όταν προσπαθούν να αποκλιμακώσουν μια καμπάνια. Στη Βικτώρια υπάρχουν ήδη στοιχεία τέτοιας οργάνωσης μέσα από τις ομάδες Fight the Crisis, Socialists in Schools και την ομάδα Class Struggle που υποστηρίζεται από την Anarchist Communist Federation (ACF - Αναρχική Κομμουνιστική Ομοσπονδία). Αυτές οι ομάδες πρέπει να οικοδομήσουν μεγαλύτερη ενότητα και να ξεπεράσουν τα στενά όρια των σοσιαλιστικών κύκλων, ώστε να συμπεριλάβουν κάθε ενεργό οργανωτή και μαχητικό μέλος του AEU (Australian Education Union - σ.τ.μ.: το συνδικάτο στο χώρο της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης).
Με αυτόν τον τρόπο θα ανακτήσουμε τα συνδικάτα μας. Κάθε φορά που μια ομάδα συναδέλφων συναντιέται μετά το σχολείο για να συζητήσει για συνδικαλιστική δράση, κάνουμε ένα βήμα προς την επαναφορά της δύναμης εκεί όπου ανήκει. Ο πραγματικός συνδικαλισμός αρχίζει όταν εκείνοι που κάνουν τη δουλειά παίρνουν και τις αποφάσεις. Η επόμενη προτεινόμενη συμφωνία θα αποτελέσει δοκιμασία. Θα μπορέσουμε να οργανωθούμε αρκετά ώστε να καταψηφίσουμε συλλογικά οποιαδήποτε πρόταση δεν ανταποκρίνεται στα αιτήματά μας;
*Το άρθρο δημοσιεύεται στο παρόν (7ο) τεύχος της “Picket Line”, εντύπου της Anarchist Communist Federation (ACF) στην Αυστραλία. Σχετικός σύνδεσμος: https://ancomfed.org/2026/06/class-war-in-the-classroom/ Μετάφραση: Ούτε Θεός Ούτε Αφέντης.
